Het Juridisch Loket | Homepagina

Wanneer moet ik een Nederlandse zorgverzekering hebben?

Als u in Nederland woont of werkt, moet u bijna altijd een basiszorgverzekering hebben. Heeft u geen zorgverzekering? Dan kunt u een boete krijgen. En u moet zelf de rekening betalen als u zorg nodig heeft.

Ga meteen naar

Veelgestelde vragen

U moet een basisverzekering hebben

Iedereen die in Nederland woont en/of werkt, moet een basiszorgverzekering hebben. Ook als u niet de Nederlandse nationaliteit heeft. Door deze verzekering hoeft u niet zelf de kosten te betalen als u zorg nodig heeft. Bijvoorbeeld als u naar de huisarts of het ziekenhuis moet. Met een Nederlandse zorgverzekering heeft u ook recht op zorg in het buitenland.

U kunt alleen een basiszorgverzekering afsluiten als u verzekerd bent voor de Wet langdurige zorg (Wlz). Een Wlz-verzekering hoeft u niet zelf af te sluiten, u bent automatisch verzekerd voor de Wlz.

Let op

U heeft alleen een basiszorgverzekering nodig. Dit heet ook wel 'basispakket'. Een aanvullende zorgverzekering mag, maar is niet verplicht.

Een zorgverzekering kost geld

U betaalt iedere maand een bedrag aan uw zorgverzekeraar. Dit noemen we de zorgpremie. Betaal uw zorgpremie op tijd. Anders kunt u een boete krijgen.

U heeft een 'eigen risico'

Als u zorg nodig heeft, betaalt u de eerste € 385 zelf. Dit heet 'eigen risico'. De rest betaalt uw zorgverzekeraar. Sommige zorg valt niet onder het eigen risico. Zoals de huisarts en kraamzorg. Hiervoor hoeft u niets te betalen.

Gratis voor kinderen tot 18 jaar

De basiszorgverzekering is gratis voor kinderen tot 18 jaar. Meld uw kind aan bij uw eigen zorgverzekering binnen 4 maanden na de geboorte. Vanaf 18 jaar moet uw kind een eigen zorgverzekering hebben.

U kunt zorgtoeslag aanvragen

Als u weinig verdient en niet veel spaargeld heeft, kunt u zorgtoeslag aanvragen. Dit is een bedrag van de overheid om uw zorgpremie en eigen risico mee te betalen.

Als u in Nederland komt wonen of werken

Verhuist u vanuit een ander land naar Nederland? Of woont u in het buitenland, maar krijgt u een baan in Nederland? Dan moet u binnen 4 maanden een zorgverzekering afsluiten.

Let op

Woont u in Nederland zonder verblijfsvergunning? Dan kunt u geen zorgverzekering afsluiten. U heeft wel recht op zorg.

Wat gebeurt er als u geen zorgverzekering heeft?

Het CAK controleert of iedereen in Nederland een zorgverzekering heeft. Heeft u geen zorgverzekering? Dan krijgt u een brief van het CAK. U moet dan binnen 3 maanden alsnog een verzekering afsluiten. Doet u dat niet? Dan krijgt u een boete van het CAK.

Zelf de rekening betalen

Heeft u zorg nodig, maar heeft u geen zorgverzekering? Dan moet u zelf de rekening voor uw zorg betalen. Ook als u daardoor in de schulden komt.

Soms is een zorgverzekering niet verplicht

In sommige gevallen is een Nederlandse zorgverzekering niet verplicht. Bijvoorbeeld als u:

Geef het door aan CAK

Als een zorgverzekering voor u niet verplicht is, moet u dit doorgeven aan het CAK. U heeft wel bewijs nodig. Hiervoor vraagt u een Wlz-onderzoek aan bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Let op

Hoeft u geen zorgverzekering te hebben maar krijgt u toch een boete van het CAK? Dan kunt u bezwaar maken. U moet de boete wel betalen. Als blijkt dat u gelijk heeft, krijgt u dit bedrag terug.

Als u in het buitenland gaat wonen, werken óf studeren

Gaat u in het buitenland wonen, werken of studeren? Dan heeft dat soms gevolgen voor uw zorgverzekering. Woont u bijvoorbeeld in Nederland, maar werkt u in Duitsland of België? Dan u moet u zich daar verzekeren voor zorg. Neem voor meer informatie contact op met een van onze juristen.

Goed om te weten

  • Met een aanvullende zorgverzekering of reisverzekering bent u meestal beter verzekerd voor zorg in het buitenland.
  • Uw zorgverzekering stopt automatisch als u overlijdt. Uw gemeente geeft aan uw zorgverzekeraar door dat u bent overleden.
Bent u geholpen met deze informatie?

Meer informatie over dit onderwerp

Hoe sluit ik een zorgverzekering af?

Kies een zorgverzekering die bij u past. U sluit de zorgverzekering af door het aanvraagformulier in te vullen op de website van de zorgverzekeraar. Of vraag om een papieren aanvraagformulier.

Wat heeft u nodig?

Voor het afsluiten van een zorgverzekering heeft u 3 dingen nodig:

Wilt u een andere zorgverzekering?

Als u een andere zorgverzekering wilt, kunt u overstappen. Dit kan alleen aan het einde van het jaar, behalve als voor u een uitzondering geldt.

Zeg op vóór 31 december

Om over te stappen, moet u uw zorgverzekering opzeggen vóór 31 december. U heeft tot en met 31 januari de tijd om een nieuwe zorgverzekering af te sluiten.

Sluit u vóór 31 december een nieuwe zorgverzekering af? Dan hoeft u uw oude zorgverzekering niet zelf op te zeggen. Uw nieuwe zorgverzekeraar doet dit voor u.

Uw nieuwe zorgverzekering gaat altijd in op 1 januari

U bent verzekerd bij uw nieuwe zorgverzekeraar vanaf 1 januari. Ook als u de nieuwe zorgverzekering pas later in januari afsluit.

Let op
U kunt niet overstappen als u uw zorgpremie niet heeft betaald.

Uw zorgverzekeraar mag u niet weigeren

Een zorgverzekeraar mag u niet weigeren voor de basiszorgverzekering. Behalve als:

  • u al eerder een verzekering had bij deze zorgverzekeraar en uw premie niet betaalde. De verzekeraar mag uw verzekering stopzetten en u 5 jaar lang weigeren voor een nieuwe zorgverzekering.

  • u fraude heeft gepleegd

Let op
Een zorgverzekeraar mag u wel weigeren voor een aanvullende verzekering.

Goed om te weten

Als u niet tevreden bent over uw zorgverzekeraar kunt u een klacht indienen.

Bent u geholpen met deze informatie?

Wat als ik zorg nodig heb in het buitenland?

Met een Nederlandse zorgverzekering heeft u overal ter wereld recht op noodzakelijke, niet geplande zorg. Bijvoorbeeld als u tijdens uw vakantie een ongeluk krijgt en naar het ziekenhuis moet.

Vergoeding van uw zorgkosten

Het kan zijn dat niet al uw zorgkosten worden vergoed. U krijgt namelijk maximaal 100% van wat uw operatie of zorg in Nederland zou kosten. Is de operatie of zorg in het buitenland duurder? Bijvoorbeeld omdat u in een privékliniek wordt behandeld? Dan moet u het verschil bijbetalen.

Hoeveel u precies vergoed krijgt, hangt af van:

  • hoe u verzekerd bent. Met een aanvullende zorgverzekering of reisverzekering krijgt u vaak meer vergoed.

  • in welk land u bent als u medische zorg nodig heeft

Let op
Neem altijd contact op met uw zorgverzekeraar als u medische zorg nodig heeft in het buitenland.

Als u binnen Europa reist

Uw Nederlandse zorgpas is ook een Europese zorgpas: de European Health Insurance Card (EHIC). U vindt de EHIC op de achterkant van uw zorgpas of in de app van uw zorgverzekering. Is dat niet zo? Vraag dan gratis een Europese zorgpas aan bij uw zorgverzekeraar.

De EHIC geldt in:

  • alle landen van de EU

  • IJsland

  • Liechtenstein

  • Noorwegen

  • Zwitserland

  • Verenigd Koninkrijk

Als u uw EHIC laat zien, hoeft u meestal geen geld voor te schieten.

Let op
Teken niet zomaar voor akkoord als u ‘extra’s’ krijgt aangeboden, zoals een eenpersoonskamer. Deze kosten krijgt u niet vergoed.

Als u naar een ‘verdragsland’ gaat

Nederland heeft met een aantal landen afspraken over medische zorg en de vergoeding daarvan. Dit zijn ‘verdragslanden’. In sommige verdragslanden heeft u voor vergoeding van uw zorgkosten het formulier E112/S2 of het ‘formulier 111’ nodig. Vraag hiernaar bij uw verzekeraar.

Als u naar een niet-verdragsland gaat

Gaat u naar een land buiten Europa waar Nederland geen verdrag mee heeft, zoals de Verenigde Staten, China of Rusland? Dan heeft u voor vergoeding van uw zorgkosten toestemming nodig van uw zorgverzekeraar. Neem daarom vóór vertrek contact op met uw zorgverzekeraar. 

Goed om te weten

Er gelden andere regels als:

Neem voor meer informatie contact op met uw zorgverzekeraar.

Bent u geholpen met deze informatie?

Moet ik een zorgverzekering hebben als ik in de gevangenis zit?

Ja. U moet een basiszorgverzekering hebben als u in de gevangenis zit. Maar u hoeft geen premie te betalen. Als u zorg nodig heeft, betaalt de overheid uw zorgkosten.

Laat uw zorgverzekeraar weten dat u in de gevangenis zit

Uw zorgverzekeraar moet weten dat u in de gevangenis zit en geen premie hoeft te betalen. Stuur hiervoor een detentieverklaring naar uw zorgverzekeraar. Uw casemanager kan u hierbij helpen.

Let op
U moet wel premie blijven betalen voor een aanvullende zorgverzekering. U kunt uw zorgverzekeraar vragen om de aanvullende verzekering tijdelijk te stoppen. Uw verzekeraar hoeft niet akkoord te gaan.

Zet uw zorgtoeslag stop

Tijdens uw periode in de gevangenis heeft u geen recht op zorgtoeslag. U moet uw zorgtoeslag zelf stopzetten.

Goed om te weten

Als u uit de gevangenis komt, moet u dit melden bij uw zorgverzekeraar. U betaalt vanaf dan weer zorgpremie. Heeft u recht op zorgtoeslag? Vraag die dan opnieuw aan.

Bent u geholpen met deze informatie?

Heb ik recht op zorg als ik illegaal in Nederland ben?

Ja. Als u illegaal in Nederland bent, heeft u recht op noodzakelijke zorg.

Omdat u zonder verblijfsvergunning geen zorgverzekering kunt aanvragen, moet u de rekening zelf betalen.

Kunt u uw zorg niet betalen?

Kunt u de kosten van uw zorg niet betalen? Praat dan met uw arts. Leg uit waarom u geen zorgverzekering heeft. Misschien krijgt u dan geen rekening. Of u hoeft niet het hele bedrag te betalen. Uw arts kan de kosten voor uw zorg namelijk terugkrijgen via een speciale regeling.

Krijgt u toch een rekening van uw dokter? Neem dan contact op met een van onze juristen.

Bent u geholpen met deze informatie?
Bent u geholpen met deze informatie?

Delen:

Ook interessant voor u

Wat gebeurt er als ik mijn zorgpremie niet betaal?

Terug naar boven