Heb ik een recht van overpad?

Maakt u gebruik van de grond van uw buren om bij uw woning te komen? Of willen de buren juist gebruik maken van uw erf? Dan krijgt u misschien te maken met het recht van overpad. Dit is het recht om gebruik te maken van (een deel van) de grond van iemand anders. Lees hieronder hoe u achterhaalt of u of uw buren een recht van overpad hebben.

Stap 1

Kijk of het recht van overpad officieel is vastgelegd

Eigenaren van grond kunnen afspraken maken over het gebruik van elkaars grond om op hun eigen erf te komen. Zijn deze afspraken in een notariële akte vastgelegd en ingeschreven bij het Kadaster? Dan is het recht van overpad officieel vastgelegd door “vestiging”.

Heeft u zelf geen afspraken met uw buren vastgelegd? Kijk dan in de koop- of leveringsakte van uw woning of er een recht van overpad is. Het recht gaat namelijk van de vorige eigenaar over op de nieuwe eigenaar. De verkoper is verplicht om dit bij de verkoop te vermelden. Staat er niets in uw koopakte en claimen uw buren een recht op overpad? Vraag dan om inzage in hun koop- of leveringsakte.

Heeft u een huurwoning? Kijk dan of in uw huurovereenkomst iets staat over een recht van overpad, of vraag dit na bij uw verhuurder.

Vraag eventueel gegevens van uw grond of die van uw buren op bij het Kadaster. Het Kadaster kan ook een onderzoek doen naar het bestaan van een recht van overpad. Dat heet een erfdienstbaarhedenonderzoek. Kijk voor meer informatie op de website van het Kadaster.

 

Stap 2

Ga na of er (mondelinge) afspraken zijn over het gebruik van de grond

Heeft u afspraken gemaakt met uw buren, maar deze niet in een notariële akte vastgelegd? Dan is er sprake van een ‘persoonlijk recht’. Dat betekent dat uw buren en u zich aan de afspraken moeten houden. Bij verkoop van (een van de) woningen vervalt het recht. Een nieuwe eigenaar kan dus geen beroep doen op de afspraak.

Stap 3

Bekijk of sprake is van verjaring

Het recht van overpad ontstaat door verjaring als:

  • U de grond in ‘onafgebroken bezit’ heeft. Dat betekent dat u het stuk grond permanent gebruikt alsof u het recht van overpad heeft. Bijvoorbeeld door het pad als toegangsweg tot uw woning te gebruiken en er onderhoud aan te plegen.
  • U minstens 10 jaar ‘te goeder trouw’ bent. Dit betekent dat u al 10 jaar niet beter weet dan dat u het recht op overpad heeft en u de grond ook zo gebruikt. In de praktijk is van goede trouw bijna nooit sprake.
  • U de grond al meer dan 20 jaar gebruikt.

 

Huurt u uw woning, is er sprake van pacht of gebruikt u de grond met (mondelinge) toestemming van de eigenaar? Dan is juridisch gezien geen sprake van bezit en gelden de regels voor verjaring niet.

 

Meer informatie over dit onderwerp

  • Is een recht van overpad altijd grondgebonden?

    Ja. Bij het recht van overpad is er een dienend erf (het erf waarop het pad ligt) en een heersend erf (het erf wat via het pad wordt bereikt). Bij verkoop van het dienende of heersende erf gaat het recht van overpad over op de nieuwe eigenaar.

  • Welke rechten heb ik als ik een recht van overpad heb of moet geven?

    U heeft een recht van overpad

    U mag het erf van uw buren gebruiken om uw grond te kunnen bereiken. Uw buren moeten hier zo weinig mogelijk last van hebben.

    Kunt u het stuk grond niet goed gebruiken? Dan mag u werkzaamheden uitvoeren om het overpad te verbeteren. De kosten hiervan komen voor uw rekening. De eigenaar mag u ook om een vergoeding vragen voor onderhoud aan de grond.

    Staat uw recht van overpad in een notariële akte? Kijk of daarin afspraken staan over de manier waarop u de grond mag gebruiken (bijvoorbeeld lopend en niet met de auto), of over de onderhoudskosten.

    U moet een recht van overpad geven

    U moet uw buren ongehinderd toegang te geven tot hun eigen grond. Een hek plaatsen om de weg af te sluiten mag niet. Tenzij dit nodig is en u uw buren een sleutel van het hek geeft. Uw buren moeten het pad zo gebruiken dat u er zo weinig mogelijk last van heeft.

    Moet u onderhoud aan het pad verrichten? Dan mag u uw buren hiervoor een redelijke vergoeding vragen.

    Is het recht van overpad vastgelegd in een notariële akte? Kijk of daarin afspraken staan over de manier waarop uw buren de grond mogen gebruiken (bijvoorbeeld lopend en niet met de auto), of over de onderhoudskosten.

  • Wat kan ik doen als ik een conflict heb met mijn buren over het recht van overpad?

    Zijn u en uw buren het niet eens over de vraag of er een recht van overpad is? Of is er verschil van mening over de manier waarop het pad mag worden gebruikt? Dan kunt u het volgende doen:

    1. Overleg met uw buren en bekijk samen alle documenten die u beide heeft (bijvoorbeeld de notariële akte).
    2. Is overleg niet mogelijk? Stuur uw buren dan een (aangetekende) brief, waarin u aangeeft wat u van hen verlangt.
    3. Bekijk of buurtbemiddeling of mediation een oplossing biedt. Het Juridisch Loket kan u doorverwijzen naar een onafhankelijke mediator.
    4. Schakel een advocaat in. De advocaat kan een civiele procedure starten bij de rechter. Kijk voor meer informatie over deze procedure op de website van de rechtspraak.
      Het Juridisch Loket kan u verwijzen naar een gespecialiseerde advocaat.