Wat gebeurt er bij scheiding met mijn ouderdomspensioen?

Bij echtscheiding wordt het ouderdomspensioen verdeeld. Heeft u allebei of één van u in loondienst gewerkt tijdens uw huwelijk of geregistreerd partnerschap? Dan zijn er meestal pensioenrechten opgebouwd. Hoe het ouderdomspensioen wordt verdeeld, is afhankelijk van wanneer u bent gescheiden.

Wanneer bent u gescheiden?

Ons advies:

Volgens de wet heeft u allebei recht op de helft van het ouderdomspensioen dat is opgebouwd in de tijd dat uw huwelijk of partnerschap duurde. Dit staat in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding.

In onderling overleg mag u andere afspraken maken over de verdeling, als u die maar vastlegt in het echtscheidingsconvenant. Hoe u de pensioenrechten verdeelt kan consequenties hebben voor uw latere pensioen. Indien u niets regelt, geldt automatisch de wettelijke verdeling.

Ons advies:

Bent u na 30 april 1995 gescheiden? Dan heeft u volgens de wet allebei recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens uw huwelijk of partnerschap is opgebouwd. Dit staat in de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding.

In onderling overleg mag u andere afspraken maken over de verdeling, als u die maar vastlegt in het echtscheidingsconvenant. Hoe u de pensioenrechten verdeelt, kan consequenties hebben voor uw latere pensioen. Indien u niets regelt, geldt automatisch de wettelijke verdeling.

Ons advies:

Bent u gescheiden ná 27 november 1981, maar vóór 1 mei 1995? Dan zijn de huidige regels over de verdeling van oudersdomspensioen niet van toepassing. Het zogenaamde pensioenarrest Boon/Van Loon geldt in dit geval.

Als u getrouwd was in gemeenschap van goederen, dan kan er alsnog om verdeling van ouderdomspensioen worden gevraagd. Voorwaarden hierbij zijn:

  • er is pensioen opgebouwd;
  • dit pensioen moet op het moment van scheiding nog niet (volledig) verrekend zijn.

Rechters denken verschillend over de vraag of er een verjaringstermijn geldt.

Als u getrouwd was buiten iedere gemeenschap van goederen (koude uitsluiting), bestaat er geen aanspraak op verdeling van ouderdomspensioen.

Ons advies:

Gescheiden voor 27 november 1981? Dan zijn de huidige regels over de verdeling van oudersdomspensioen niet van toepassing (wet verevening pensioenrechten).

Recht op pensioen?
U kunt soms nog recht hebben op een vierde gedeelte van het ouderdomspensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd.

Voorwaarden pensioen

  • Het huwelijk moet ten minste 18 jaar hebben geduurd.
  • Tijdens het huwelijk zijn er kinderen geboren.

De echtscheiding moet dan wel voor 1 mei 1997 zijn gemeld bij de pensioenuitvoerder middels het formulier.  Wanneer dit niet is gebeurd, is de uitdrukkelijke toestemming van de andere ex- echtgenoot vereist.

Ons advies:

Woont u samen en bent u niet getrouwd? Dan heeft u niet automatisch recht op een gedeelte van het pensioen van uw (ex-)partner. Wilt u toch iets regelen, dan kunt u afspraken over pensioenverdeling door de notaris in een samenlevingscontract laten zetten.

Bij uw pensioenuitvoerder kunt u navraag doen hoe u zich voor partnerpensioen kunt aanmelden. Pensioenuitvoerders kunnen soms vragen om een samenlevingsovereenkomst, anders houden ze geen rekening met eventuele aanspraken. Voor sommige pensioenuitvoerders is een samenlevingscontract niet nodig en is een melding alleen al voldoende.

Veelgestelde vragen

  • Welke soorten pensioen moeten bij scheiding worden verdeeld?

    De regels voor ‘pensioenverevening’ gelden voor de meeste vormen van ouderdomspensioen. Maar er zijn enkele uitzonderingen. De volgende uitkeringen vallen niet onder de Wet verevening pensioenrechten bij scheiding:

    • AOW
    • Lijfrentes
    • VUT-regelingen

    Bovendien geldt de regel dat het bedrag dat de pensioenuitvoerder moet betalen aan de ex-echtgenoot wel hoger moet zijn dan € 462,88 bruto per jaar (per 1 januari 2015).

  • Welke (afwijkende) afspraken kan ik over de pensioenverdeling maken?

    Afhankelijk van uw situatie en wensen zijn er verschillende mogelijkheden:

    • De standaardverdeling
      Als u geen aparte (afwijkende) afspraken maakt over de pensioenverdeling geldt automatisch de standaardverdeling. Dit betekent dat beide partners recht hebben op de helft van het pensioen dat tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd. 
    • Een afwijkende verdeling
      In plaats van ieder de helft kiest u bijvoorbeeld voor een verdeling een derde-twee derde, of 40%-60%. Vaak gebeurt dit in ruil voor compensatie op een ander terrein (boedelverdeling, alimentatie enzovoort). Nogmaals: u mag afspreken wat u samen wilt, zolang u afwijkende afspraken maar vastlegt.
    • Geen verdeling
      Ieder behoudt dan zijn eigen opgebouwde pensioenrechten. Hier kunt u voor kiezen als u tijdens het huwelijk of partnerschap allebei ongeveer evenveel pensioen heeft opgebouwd. Of als u samen iets anders wilt afspreken. 
      De ene partner kan bijvoorbeeld afzien van pensioenverdeling in ruil voor een afkoopsom ineens, de gezamenlijke woning, of een andere compensatie. Zolang u het er maar samen over eens bent en deze afspraken ook vastlegt.
    • Conversie
      Bent u niet de partner die het pensioen heeft opgebouwd? Dan kunt u eventueel na de verdeling uw aanspraken op een deel van het pensioen van uw ex omzetten in een eigen ouderdomspensioen. Dit wordt dan gecombineerd met een bijzonder nabestaandenpensioen. Dit noemen we Conversie ook wel ‘omzetting’. 
      Conversie heeft voor- en nadelen. Het voordeel is dat u dan op pensioengebied niets meer met elkaar te maken hebt. U hebt allebei uw eigen ouderdomspensioen. Dat betekent ook dat u geen pensioen kwijtraakt als uw partner (die het pensioen heeft opgebouwd) eerder overlijdt dan u. Conversie is alleen mogelijk is bij echtscheiding of bij de beëindiging geregistreerd partnerschap.
  • Echtscheiding geregeld. En dan?

    Insturen formulier
    Kiest u voor de wettelijke verdeling (dus 50/50), dan hoeft slechts één van beide ex-partners het formulier 'Mededeling van scheiding in verband met verdeling van ouderdomspensioen' in te sturen. Bij een afwijkende verdeling of 'conversie' moeten beide ex-partners het formulier ondertekenen.

    Download de brochure 'Verdeling van ouderdomspensioen bij scheiding' voor meer informatie over de verdeling van pensioen bij echtscheiding, scheiding van tafel en bed of beëindiging geregistreerd partnerschap.

    Formulier te laat verstuurd?
    Is het formulier niet binnen 2 jaar na de scheiding ingestuurd naar de pensioenuitvoerder? Dan betekent dit niet dat uw eventuele rechten op een deel van het pensioen van uw ex-partner vervallen. U krijgt uw deel van de pensioenuitkering in dat geval niet meer rechtstreeks van de pensioenuitvoerder. U moet dit claimen bij uw ex-partner.

  • Wie betaalt straks het ouderdomspensioen uit en wanneer?

    Als de pensioenuitvoerder binnen 2 jaar na de echtscheiding het formulier  heeft ontvangen, krijgt u daarvan straks uw pensioen uitgekeerd. Dat gebeurt:

    • Bij verdeling (standaard of afwijkend): vanaf de pensioendatum van de ex-partner die het pensioen heeft opgebouwd. Pensioenregelingen geven soms de deelnemers de mogelijkheid om binnen bepaalde grenzen zelf te bepalen wanneer het pensioen ingaat. De pensioenuitkering stopt voor u allebei als de ex-partner die het pensioen heeft opgebouwd overlijdt. Als overlevende ex-partner heeft u dan vaak nog wel recht op bijzonder nabestaandenpensioen.
    • Bij conversie: u krijgt een eigen aanspraak op ouderdomspensioen. Uw pensioendatum is dus niet afhankelijk van de pensioendatum van uw ex-partner. Het maakt niet uit of degene die het pensioen heeft opgebouwd nog in leven is. Beide pensioenuitkeringen lopen levenslang door. Overlijdt degene die het pensioen heeft opgebouwd, dan heeft dat geen gevolgen voor de overblijvende ex-partner.
  • Zijn en kosten verbonden aan de pensioenverdeling?

    Dat kan. De pensioenuitvoerder mag voor het verdelen van het pensioen kosten in rekening brengen en deze gelijkelijk verdelen over beide ex-partners.

  • Kan ik pensioen ruilen tegen alimentatie of omgekeerd?

    Ja. Op zich zijn alimentatie en de verdeling van het ouderdomspensioen twee verschillende dingen. Maar in onderling overleg kunt u bij de scheiding iets toegeven op het ene gebied in ruil voor iets extra’s op het andere gebied. Krijgt u alimentatie en komt daar op een gegeven moment  pensioen bij? Dan kan dit consequenties hebben voor de hoogte van uw alimentatie. 

Kijk ook eens bij

Alle vragen over Echtscheiding
Deel deze pagina:
Naar boven

Disclaimer

Het Juridisch Loket is zorgvuldig als het gaat om het geven van betrouwbare en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie altijd foutloos, volledig en actueel is. Daarom kunnen aan de informatie op deze website alsmede eventueel advies - per e-mail, via de vraagfunctie of op pagina’s van deze website - geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt het Juridisch Loket geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden of onvolledigheden in de aangeboden informatie, noch voor schade die het gevolg is van problemen veroorzaakt door, of inherent aan het verspreiden van informatie via het internet, zoals storingen of onderbrekingen van of fouten of vertraging in het verstrekken van informatie of diensten door Het Juridisch Loket of door u aan het Juridisch Loket door middel van de website of anderszins langs elektronische weg.

Op de website kunnen hyperlinks of andere verwijzingen naar informatie van (niet-)commerciële instellingen en organisaties zijn opgenomen. Het Juridisch Loket is niet verantwoordelijk voor de inhoud van die websites en informatie van derden.

Op de inhoud van de website, waaronder begrepen maar niet beperkt tot de teksten, look and feel, geluid- en beeldmateriaal, afbeeldingen, software, vormgeving, merken, logo’s, enige andere informatie en databanken rusten intellectuele eigendomsrechten welke aan het Juridisch Loket, haar licentiegevers en/of haar partners toebehoren. Deze inhoud mag uitsluitend worden gebruikt om van de website en de daarop aangeboden diensten gebruik te maken. Zonder uitdrukkelijke voorafgaande schriftelijke toestemming van het Juridisch Loket mag u de inhoud niet voor andere doeleinden aanwenden, waaronder begrepen, maar niet beperkt tot het verveelvoudigen en/of openbaar maken daarvan dan wel het verstrekken daarvan aan derden, al dan niet voor commerciële doeleinden.