Overslaan en naar de inhoud gaan
Stap 1

Maak onderling afspraken

Nadat u met uw partner heeft besloten te gaan scheiden, kunt u eerst proberen om samen afspraken te maken over de echtscheiding. De meeste koppels lukt het om in goed overleg te scheiden. Uit de praktijk blijkt ook dat afspraken het beste worden nagekomen als deze onderling zijn gemaakt. 

Belangrijke punten waarover afspraken moeten worden gemaakt zijn bijvoorbeeld:

  • de kinderen;
  • ouderschapsplan;
  • alimentatie;
  • de woning;
  • het pensioen;
  • de verdeling van de spullen;
  • eventuele schulden. 

Bent u getrouwd op huwelijkse voorwaarden? Dan moet u bij het maken van de afspraken over de echtscheiding rekening houden met de afspraken in de huwelijkse voorwaarden. 

Het is verstandig om de gemaakte afspraken op papier te zetten in een zogenaamde echtscheidingsplan. Wanneer u kinderen heeft met uw echtgenoot, moet u ook afspraken maken in een ouderschapsplan.

Als u de afspraken op papier heeft gezet, dan heeft u een  advocaat nodig om de echtscheiding aan te vragen. Lees verder bij stap 5 hoe u het verzoek om echtscheiding indient.

Stap 2

Samen scheiden: mediation

Lukt het niet (helemaal) om onderling afspraken te maken over de echtscheiding? Dan kunt u de hulp vragen van een mediator (bemiddelaar). Bij mediation wordt niet alleen de juridische kant van uw echtscheiding besproken. Vaak is er ook oog voor de emoties en de verhoudingen tussen beide partners. Mediation is vooral geschikt als u na uw echtscheiding nog met elkaar te maken heeft, bijvoorbeeld vanwege uw kinderen. 

De mediator neemt geen beslissingen. Wel zorgt de mediator ervoor dat uw ex-partner en uzelf kunnen aangeven hoe u de echtscheiding wil regelen. Daarna probeert u samen met uw ex-partner een oplossing te vinden waar u allebei tevreden mee bent. De mediator begeleidt u hierin. 

Uw afspraken worden door de mediator vastgelegd. Als deze afspraken op papier staan, zal de mediator meestal een advocaat inschakelen. Daarna zal de advocaat voor u het verzoek tot echtscheiding indienen bij de rechtbank.

Lees meer over mediation

Stap 3

Of kies voor een advocaat

Is mediation niet mogelijk? Of lukt het niet om afspraken te maken over de echtscheiding? Dan kunt u de hulp van een advocaat inschakelen. U laat het onderhandelen dan over aan uw advocaat. Uw advocaat onderhandelt dan met de advocaat van uw ex-partner.

De advocaat vertegenwoordigt u ook bij de rechter. De rechter luistert naar beide partijen en doet daarna uitspraak. In dit geval heeft u allebei advocaatkosten. Ook kan het langer duren voordat de rechter uitspraak kan doen.

Stap 4

Neem tijdelijke maatregelen

Als u wilt scheiden, moeten er soms een aantal zaken geregeld worden die niet zo lang kunnen wachten. Wanneer u met uw echtgenoot deze zaken onderling niet kan regelen, kunt u via een advocaat een 'voorlopige voorziening' bij de rechter aanvragen. Dat is een tijdelijke maatregel die geldig is voor de verdere duur van de echtscheidingsprocedure.

De rechter zal in dat geval beide advocaten horen en beslist uiteindelijk over de voorlopige voorziening. U ontvangt een schriftelijk bericht van deze uitspraak. Soms verwijst de rechter naar een mediator om voorlopige afspraken te maken.

Een voorlopige voorziening is niet definitief. Als er belangrijke wijzigingen zijn in uw persoonlijke situatie kunt u altijd om een aanpassing vragen. Doet u niets, dan is de voorlopige voorziening hetzelfde als de einduitspraak.

Stap 5

Maak de echtscheiding definitief

Het aanvragen van een echtscheiding wordt bij de rechtbank gedaan. Dit wordt het 'verzoek om echtscheiding’ genoemd. Hieraan wordt het echtscheidingsconvenant gehecht, waarin alle afspraken staan die u heeft gemaakt. Wanneer u kinderen heeft met uw echtgenoot, moet u een ouderschapsplan aan het verzoek toevoegen. Het verzoek om echtscheiding kan alleen door een advocaat worden ingediend bij de rechter.

U kunt op twee manieren een echtscheiding aanvragen:

  1. Samen met uw ex-partner: ‘Gemeenschappelijk verzoek’
    Heeft u samen met uw ex-partner afspraken kunnen maken (via mediation)? Dan kunt u samen u samen één advocaat inschakelen. Uw advocaat vraagt dan een echtscheiding aan op 'gemeenschappelijk verzoek'.
  2. Alleen/zelfstandig/zonder uw ex-partner: ‘Eenzijdig verzoekschrift’
    Wanneer uw echtgenoot het niet eens is met de echtscheiding of u geen afspraken heeft kunnen maken, dan kan uw advocaat op uw initiatief een echtscheiding aanvragen.
  • Uw advocaat zal dan een ‘eenzijdig verzoekschrift’ indienen bij de rechtbank.
  • Het verzoekschrift zal aan uw echtgenoot worden ‘betekend’ (afgegeven) door een deurwaarder.
  • Uw echtgenoot heeft vanaf de datum dat het verzoekschrift is betekend 6 weken de tijd om uitstel te vragen of een verweerschrift in te dienen.

Er zal een zitting plaatsvinden waarbij allebei de partijen worden gehoord. De rechter kan u en uw echtgenoot (ook) verwijzen naar een mediator.

Stap 6

Rond de echtscheiding af

Heeft u samen met uw ex-partner om een echtscheiding verzocht? Dan geeft de rechter in zijn uitspraak aan dat het 'echtscheidingsconvenant' onderdeel uitmaakt van de 'echtscheidingsbeschikking'. Hiermee bedoelt de rechter dat uw afspraken (het echtscheidingsconvenant) hoort bij zijn uitspraak (de echtscheidingsbeschikking).

Heeft u een eenzijdig echtscheidingsverzoek gedaan? Dan neemt de rechter een beslissing als alle partijen ‘gehoord’ zijn.

Bent u het niet eens met de uitspraak? Dan dan kunt u binnen 3 maanden in hoger beroep. U heeft hierbij de hulp van een advocaat nodig.

Stap 7

Laat de echtscheidingsbeschikking inschrijven

Uw echtscheiding is officieel als de uitspraak is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Uw advocaat zal de echtscheiding inschrijven als de beroepstermijn van 3 maanden is verstreken. Gaan u en uw ex-partner niet in beroep? Dan kunt u beide een akte van berusting tekenen. De beschikking kan hiermee eerder worden ingeschreven.
De echtscheidingsbeschikking moet binnen zes maanden worden ingeschreven, nadat de echtscheidingsbeschikking definitief is geworden. Dat is het moment dat u beiden niet meer in beroep kunt gaan. Als u langer wacht, verliest de beschikking zijn geldigheid en moet u de hele procedure opnieuw opstarten.

Meer informatie over dit onderwerp
  • Wat zijn huwelijkse voorwaarden?

    Huwelijkse voorwaarden zijn een overeenkomst waarbij echtgenoten de vermogensrechtelijke gevolgen van hun huwelijk anders regelen dan de standaard wettelijke regeling. Volgens de wet vallen alle eigendommen in de gemeenschappelijke boedel, nadat u getrouwd bent. Dat betekent dat u volgens de wet dan samen met uw echtgenoot eigenaar bent van al uw bezittingen. Bij trouwen op huwelijkse voorwaarden zijn niet alle goederen (spullen) en schulden van beide echtgenoten.

    Huwelijkse voorwaarden worden opgenomen in een akte bij de notaris. Huwelijkse voorwaarden kunnen zowel vóór het sluiten van het huwelijk als tijdens het huwelijk worden gemaakt of gewijzigd. U heeft daar een notaris voor nodig.

    Heeft u huwelijkse voorwaarden? Dan hoeft u hierover tijdens uw echtscheiding niet opnieuw afspraken te maken.

  • Wat zijn de kosten van een echtscheiding?

    Bij een echtscheiding krijgt u in ieder geval te maken de volgende kosten:

    Eventueel kunnen daar de kosten bijkomen, zoals:

    • kosten van een mediator;
    • kosten voor het opvragen van uittreksels;
    • advieskosten (bijvoorbeeld van een belastingconsulent, accountant of fiscalist).

    De meeste rechtsbijstandverzekeringen sluiten echtscheidingsprocedures uit. Lees daarom uw polisvoorwaarden goed. Soms worden wel de kosten van een mediator vergoed. Voor lagere inkomens is gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk voor zowel een mediator als een advocaat.

  • Hoe verloopt beëindiging van een geregistreerd partnerschap?

    De beëindiging van een geregistreerd partnerschap verloopt hetzelfde als de beëindiging van een huwelijk, maar dat hoeft niet altijd. Heeft u geen minderjarige kinderen? Dan kunt u uw geregistreerde partnerschap ook ontbinden ‘met wederzijds goedvinden’ via een notaris.