Wat is curatele, beschermingsbewind en mentorschap?

Wanneer u niet meer zelf uw zaken kan regelen, kunnen er verschillende problemen ontstaan. Om dit te voorkomen, kunt u de rechter om curatele, beschermingsbewind of mentorschap vragen. U krijgt dan een curator, een bewindvoerder of een mentor die bepaalde zaken voor u regelt en belangrijke beslissingen voor u neemt.

Wat de beste maatregel is, hangt af van uw situatie en de hulp die u nodig heeft.

Kies uw situatie:

Ons advies:

Als u door uw geestelijke of lichamelijke situatie niet in staat bent beslissingen te nemen over uw verzorging, verpleging, (medische) behandeling of begeleiding, kan de rechter een mentor toewijzen. Uw mentor neemt dan belangrijke beslissingen namens u over deze zaken. Uw mentor zal u zoveel mogelijk betrekken bij deze beslissingen.

Ons advies:

Wanneer u niet in staat bent uw eigen financiële zaken te regelen, is het mogelijk om uw financiën onder bewind te stellen. 

U kunt de rechter vragen u onder bewind te stellen als u uw financiële zaken niet kan regelen door:

  • uw lichamelijke of geestelijke toestand;
  • uw niet goed met uw financiën om kan gaan;
  • problematische schulden die u niet zelf kan oplossen.

De rechter benoemt een bewindvoerder. Vanaf dat moment mag u niet meer zelf over (een deel van) uw financiële zaken beslissen. Uw bewindvoerder neemt beslissingen over uw financiële zaken (geld en goederen). Hierdoor wordt uw vermogen beschermd. Voor sommige handelingen heeft uw bewindvoerder uw toestemming of die van de kantonrechter nodig.

Let op:

Wanneer u wordt toegelaten tot de Wsnp, krijgt u ook een bewindvoerder. Deze bewindvoerder heeft andere taken dan de bewindvoerder voor beschermingsbewind. Lees meer over de bewindvoerder in de Wsnp op onze pagina 'Wat doet een bewindvoerder tijdens de Wsnp?'.

Ons advies:

Wanneer u niet in staat bent om zowel uw persoonlijke als uw financiële zaken te regelen, kan u de rechter vragen om u onder curatele te stellen. De rechter zal een curator toewijzen als u niet meer in staat bent zelf goede keuzes te maken en hiermee uwzelf en andere in gevaar kan brengen.

De curator neemt beslissingen over:

  • financiële zaken;
  • verzorging, verpleging, behandeling;
  • begeleiding.

Curatele is de zwaarste maatregel. Wanneer u onder curatele bent gesteld, bent u niet meer handelsbekwaam. Hierdoor mag u over veel zaken niet meer zelf beslissingen nemen of bepaalde overeenkomsten sluiten. U heeft dan toestemming nodig van uw curator. Uw curator mag bijvoorbeeld ook bepaalde overeenkomsten terugdraaien als hij hiervoor geen toestemming gegeven heeft.

Veelgestelde vragen

  • Wat kan ik regelen in een levenstestament vóórdat ik niet meer zelf kan beslissen?

    Het levenstestament is een alternatief voor de beschermingsmaatregelen zoals curatele, beschermingsbewind en mentorschap. U kunt een levenstestament opstellen voordat u uw medische en financiële beslissingen door omstandigheden niet meer zelf kunt nemen. Bijvoorbeeld als u door dementie of coma niet meer zelf kunt handelen.

    U benoemt in een levenstestament een vertrouwenspersoon die uw belangen behartigd. Uw vertrouwenspersoon behartigt uw belangen zoals u dit wilt, omdat u dit in uw levenstestament heeft aangegeven. U kunt bijvoorbeeld aangeven wat er met uw woning en spullen moet gebeuren als u niet meer zelfstandig kunt wonen en wat uw medische wensen zijn. Voordat u niet meer in staat bent beslissingen te nemen, moet u het levenstestament opstellen. Dit doet u bij de notaris.

    Meer informatie over het levenstestament vindt u op de website van notaris.nl. Of download de brochure 'Wie geeft u het vertrouwen?' of de brochure 'Waar zeg ik JA tegen?'.

  • Wie kan curatele, bescherminsgbewind of mentorschap aanvragen?

    U kunt zelf om curatele, beschermingsbewind of mentorschap vragen. Als anderen in uw omgeving zich zorgen om u maken, kunnen zij ook vragen om een curator, bewindvoerder of mentor toe te wijzen. Degene die de rechter kunnen vragen om curatele, beschermingsbewind of mentorschap zijn: 

    • uw partner;
    • uw familieleden tot en met de vierde graad (dat zijn ouders, grootouders, kinderen, kleinkinderen, broers, zussen, ooms, tantes en neven en nichten);
    • uw ouder, stiefouder of voogd;
    • de officier van Justitie (in uitzonderlijke situaties);
    • de instelling waar u verblijft of die u begeleid.

    Als u als een mentor, bewindvoerder of curator heeft, kan hij of zij ook om een wijziging van de maatregel vragen. Dit kan als als hij vindt dat er de situatie is veranderd en er andere hulp nodig is.

    Uw gemeente kan ook de rechter vragen om een bewindvoerder als u niet met uw financiën om kan gaan of omdat u problematische schulden heeft. 

  • Hoe kan ik curatele, beschermingsbewind of mentorschap aanvragen?

    Curatele, bewind en mentorschap kunt u aanvragen bij de kantonrechter in het arrondissement waar u woont. Voor het indienen van het verzoek is een advocaat niet verplicht. U mag dit dus zelf doen. Voor de behandeling van uw verzoek moet u wel griffierechten betalen.

    Voor het aanvragen of wijzigen van curatele, bewind en/of mentorschap kunt u de formulieren gebruiken van Rechtspraak.nl. In deze formulieren staat ook welke documenten u mee moet sturen. 

  • Wat kan ik doen als ik het niet eens ben dat ik onder curatele, bewind of mentorschap wordt gesteld?

    Wanneer u het niet eens bent met de beslissing van de rechter om u onder curatele, bewind of mentorschap te stellen, kunt u in hoger beroep gaan.

    Iedereen die is betrokken bij de procedure, krijgt de uitspraak en kan in hoger beroep gaan. Dit moet binnen 3 maanden gebeuren. Deze termijn begint wanneer u de uitspraak heeft gekregen.

    Voor het hoger beroep heeft u een advocaat nodig. Wilt u in beroep tegen de uitspraak? Neem dan contact op met het Juridisch Loket. Het Juridisch Loket kan zorgen voor een verwijzing naar een advocaat om het hoger beroep in te stellen.

  • Wie kan curator, bewindvoeder of mentor worden?

    Iedereen die meerderjarig is, kan curator, bewindvoerder of mentor worden, tenzij diegene:

    • zelf een curator, bewindvoerder of mentor heeft;
    • uw direct betrokken of behandelend hulpverlener is;
    • betrokken of verbonden is aan deze zorginstelling die u verzorgt of begeleidt.

    Daarnaast kan uw Wsnp-bewindvoerder of curator niet uw beschermingsbewindvoerder worden. Ook als iemand zelf in de Wsnp of failliet is, kan deze niet uw beschermingsbewindvoerder worden.

    U kunt in het aanvraagformulier aangeven wie u als curator, bewindvoerder of mentor zou willen hebben. De kantonrechter gaat beoordelen of deze persoon ook geschikt is. De kantonrechter zal bij voorkeur een familielid benoemen, maar dan moet deze persoon dit wel willen.

  • Hoe kan ik de curatele, bewind of mentorschap beëindigen?

    Curatele, bewind en mentorschap eindigen door het verstrijken van de periode waarvoor dit is afgesproken. U kunt de kantonrechter ook vragen de curatele, onderbewindstelling of mentorschap op te heffen wanneer u zelf weer uw eigen zaken kan regelen. De situatie moet dan anders zijn dan wanneer de maatregel werd uitgesproken.

    De maatregel eindigt ook als u overlijdt.

  • Wat kan ik doen als ik een klacht wil indienen tegen een curator, bewindvoerder of mentor?

    U moet uw klacht bespreken met uw curator, bewindvoerder of mentor. Mocht u samen geen oplossing vinden voor klachten, dan kunt u de klacht schriftelijke indienen bij uw curator, bewindvoerder of mentor. Sommige curatoren, bewindvoerders of mentoren hebben een eigen klachtenprocedure.

    Daarna kunt u uw klacht voorleggen aan de kantonrechter. De kantonrechter houdt toezicht op de curator, bewindvoerder en mentor. De kantonrechter kan hen oproepen om over uw klacht te spreken. Zij zijn dan verplicht om alle inlichtingen te geven waar de kantonrechter om vraagt. De kantonrechter kan een andere curator, mentor of bewindvoerder aanstellen, als u daarom heeft gevraagd.

    Als u een professionele bewindvoerder heeft, kunt u er ook voor kiezen uw klacht neer te leggen bij de klachtencommissie van de branchevereniging Professioneel Bewindvoerder en Inkomensbeheerders (PBI) . U hoeft dan niet naar de rechter. Dit kan alleen als uw bewindvoerder lid is van deze vereniging.

  • Waar kan ik terugvinden of ik onder bewind of curatele sta?

    Als u onder curatele bent gesteld wordt dat gepubliceerd in de Staatscourant. Daarnaast worden uw gegevens opgenomen in het openbare curatele- en bewindregister.

    Als u onder bewind staat, wordt dit sinds 1 januari 2014 ook in dit register gepubliceerd. Staat u al langer onder bewind? Dan is het mogelijk dat uw gegevens nog niet in dit register zijn opgenomen.

  • Waar kan het Juridisch Loket mij bij helpen?

    Wij geven u graag advies over uw situatie en leggen de juridische mogelijkheden uit. Staat het antwoord op uw vraag over curatele, beschermingsbewind of mentorschap niet op deze website? Neem dan contact op met één van onze juristen.

    Het Juridisch Loket informeert u over curatele, beschermingsbewind en mentorschap en de gevolgen hiervan. Het Juridisch Loket kan u ook informeren over de gedragsregels voor curatoren, bewindvoerders en mentoren.

    Het Juridisch Loket helpt niet met het verzoek om curatele, beschermingsbewind of mentorschap. Heeft u vragen over het formulier? Dan kan het Juridisch Loket u hierover enkel informeren. Bent u bewindvoerder? Dan kan het Juridisch Loket u niet informeren over de rekening en verantwoording die u jaarlijks moet afleggen.

    Wordt er voor u om curatele, beschermingsbewind of mentorschap verzocht bij de rechter? En bent u het daar niet mee eens? Dan kunt u zich tijdens deze procedure verweren. Kunt u dit niet zelf? Dan kunt u hiervoor een advocaat inschakelen.

  • Meer weten?

    Download de brochure Curatele, bewind en mentorschap van de website van Rijksoverheid voor meer informatie over deze maatregelen.

    Op de website van de Rechtspraak vindt u meer informatie over de taken van een curator, bewindvoerder of mentor  en de formulieren om curatele, beschermingsbewind of mentorschap aan te vragen.

Kijk ook eens bij

Alle vragen over Schulden & incasso
Deel deze pagina:
Naar boven

Disclaimer

Het Juridisch Loket is zorgvuldig als het gaat om het geven van betrouwbare en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie altijd foutloos, volledig en actueel is. Daarom kunnen aan de informatie op deze website alsmede eventueel advies - per e-mail, via de vraagfunctie of op pagina’s van deze website - geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt het Juridisch Loket geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden of onvolledigheden in de aangeboden informatie, noch voor schade die het gevolg is van problemen veroorzaakt door, of inherent aan het verspreiden van informatie via het internet, zoals storingen of onderbrekingen van of fouten of vertraging in het verstrekken van informatie of diensten door Het Juridisch Loket of door u aan het Juridisch Loket door middel van de website of anderszins langs elektronische weg.

Op de website kunnen hyperlinks of andere verwijzingen naar informatie van (niet-)commerciële instellingen en organisaties zijn opgenomen. Het Juridisch Loket is niet verantwoordelijk voor de inhoud van die websites en informatie van derden.

Op de inhoud van de website, waaronder begrepen maar niet beperkt tot de teksten, look and feel, geluid- en beeldmateriaal, afbeeldingen, software, vormgeving, merken, logo’s, enige andere informatie en databanken rusten intellectuele eigendomsrechten welke aan het Juridisch Loket, haar licentiegevers en/of haar partners toebehoren. Deze inhoud mag uitsluitend worden gebruikt om van de website en de daarop aangeboden diensten gebruik te maken. Zonder uitdrukkelijke voorafgaande schriftelijke toestemming van het Juridisch Loket mag u de inhoud niet voor andere doeleinden aanwenden, waaronder begrepen, maar niet beperkt tot het verveelvoudigen en/of openbaar maken daarvan dan wel het verstrekken daarvan aan derden, al dan niet voor commerciële doeleinden.