Het Juridisch Loket | Homepagina

Kan mijn kind vrijstelling krijgen van de leerplicht?

Als uw kind tussen de 5 en 16 jaar is, moet het naar school. Dit heet ‘leerplicht’. Alleen in bijzondere situaties mag u uw kind thuishouden van school. Bijvoorbeeld voor een begrafenis, of als u alleen buiten de schoolvakanties op vakantie kunt. U kunt dan ‘vrijstelling van de leerplicht’ aanvragen bij de schooldirecteur of leerplichtambtenaar.

Alleen vrijstelling in bijzondere gevallen

Kinderen van 5 tot 16 jaar die in Nederland wonen, moeten verplicht naar school. Ook als zij niet de Nederlandse nationaliteit hebben. Dit heet ‘leerplicht’. U kunt alleen in bijzondere gevallen vrijstelling van de leerplicht krijgen voor uw kind. 

Begin en einde van de leerplicht

De leerplicht start op de 1e dag van de maand na de 5e verjaardag van uw kind. Wordt uw kind 5 jaar op 15 september? Dan begint de leerplicht op 1 oktober.

De leerplicht stopt aan het einde van het schooljaar waarin uw kind 16 wordt. Uw kind moet het schooljaar dus nog wel afmaken. De leerplicht stopt ook als uw kind minimaal 12 hele schooljaren naar school is geweest. Slaat uw kind een groep over? Dan telt dat jaar mee als heel schooljaar.

Let op

Voor kinderen van 16 of 17 jaar geldt soms een kwalificatieplicht.

Wanneer kunt u vrijstelling krijgen?

In sommige gevallen mag u uw kind voor korte tijd of een heel schooljaar thuishouden van school. Bijvoorbeeld:

  • Uw kind is 5 jaar en een hele week school is nog te vermoeiend.
  • U heeft een goede reden om uw kind thuis te houden. Uw kind is bijvoorbeeld ziek of moet naar de tandarts. Of uw kind is uitgenodigd voor een bruiloft.
  • U wilt uw kind niet inschrijven op een school. Bijvoorbeeld omdat u liever thuisonderwijs geeft. Of omdat u niet op 1 vaste plek woont. 
  • U kunt alleen buiten de schoolvakanties op vakantie met uw kind.

Zo vraagt u om vrijstelling

Als u uw kind wilt thuishouden, moet u ‘vrijstelling van de leerplicht’ aanvragen. Hoe u dat doet en of u vrijstelling krijgt, hangt af van uw situatie. Kies verderop uw situatie.

Als u geen vrijstelling krijgt, kunt u bezwaar maken.

Let op

Als u uw kind thuishoudt zonder vrijstelling heeft dat gevolgen. U mag uw kind bijvoorbeeld niet thuishouden als hij of zij gepest wordt.

Goed om te weten

  • Ook voor kinderen vanaf 14 jaar die moeite hebben met een hele dag school kunt u vrijstelling aanvragen. Uw kind gaat dan bijvoorbeeld halve dagen naar school. En is de andere helft aan het werk. Neem hiervoor contact op met de leerplichtambtenaar in uw gemeente.
  • De basisschool of middelbare school kan uw kind schorsen of van school sturen als het zich niet goed gedraagt. Uw kind mag dan niet naar school.
Bent u geholpen met deze informatie?

Niet verplicht, wel mogelijk:

Al vanaf 4 jaar naar de basisschool

Kies uw situatie:

Mijn kind is 5 jaar
Ik wil vrijstelling voor een korte periode
Ik wil vrijstelling voor een heel schooljaar
Ik wil op vakantie buiten de schoolvakanties

Mijn kind is 5 jaar

Vanaf 5 jaar moet uw kind naar school. Is een hele schoolweek te vermoeiend? Dan mag hij of zij elke week 5 uren thuisblijven. Meld dit bij de directeur van de school.

Is 5 uren thuisblijven niet genoeg? Dan kan uw kind nog maximaal 5 uren extra vrijstelling krijgen. Vraag hiervoor toestemming aan de schooldirecteur.

Let op

Zodra uw kind 6 jaar is, moet hij of zij de hele schoolweek naar school.
Bent u geholpen met deze informatie?

Ik wil vrijstelling voor een korte periode

U kunt vrijstelling aanvragen als uw kind voor een korte periode niet naar school kan. Bijvoorbeeld:

  • als uw kind ziek is
  • als uw kind naar de dokter of tandarts moet
  • voor een huwelijk
  • voor een begrafenis of crematie
  • voor een feestdag van uw geloof, zoals Eid-al-Fitr, Jom Kipoer of Chinees Nieuwjaar

Vraag op tijd toestemming aan

Om vrij te krijgen voor een korte periode moet u toestemming vragen aan de schooldirecteur. Doe dit minimaal 2 dagen van tevoren. Kijk in de schoolgids of op de website van de school hoe u toestemming aanvraagt.

Is uw kind ziek, of moet hij of zij naar de dokter of tandarts? Meld dit dan zo snel mogelijk bij de schooldirecteur, uiterlijk binnen 2 dagen.

Meer dan 10 schooldagen vrij?

Wilt u vrij vragen voor meer dan 10 schooldagen? Dan heeft u toestemming nodig van de leerplichtambtenaar van uw gemeente.

Bent u geholpen met deze informatie?

Ik wil vrijstelling voor een heel schooljaar

Wilt u uw kind een heel schooljaar thuishouden, of kan uw kind niet naar school? Dan kunt u ‘vrijstelling van inschrijving’ aanvragen. U krijgt dit alleen als u kunt bewijzen dat:

  • uw kind door geestelijke of lichamelijke klachten niet naar school kan. Of:
  • uw kind in het buitenland onderwijs krijgt. Of:
  • u niet op 1 plek woont en werkt, bijvoorbeeld omdat u schipper bent, of bij het circus of de kermis werkt. Of:
  • de scholen bij u in de buurt niet passen bij uw manier van leven, of bij uw geloof. U vraagt dan om vrijstelling ‘vanwege richtingsbedenking’.

Vraag op tijd vrijstelling aan

Vrijstelling van inschrijving vraagt u aan bij de leerplichtambtenaar van uw gemeente. U vindt zijn of haar gegevens op de website van uw gemeente. Doe de aanvraag minstens 1 maand voordat uw kind 5 jaar wordt. 

U moet ieder schooljaar vóór 1 juli opnieuw vrijstelling aanvragen. Behalve als u kunt bewijzen dat uw kind door zijn of haar beperking nooit naar school kan. Bijvoorbeeld met een verklaring van een arts of psycholoog.

Goed om te weten

Ook als uw kind niet naar school hoeft, moet u zorgen dat hij of zij zich kan ontwikkelen. Bijvoorbeeld met thuisonderwijs.

Bent u geholpen met deze informatie?

Ik wil op vakantie buiten de schoolvakanties

U mag 1 keer per schooljaar buiten de schoolvakanties op vakantie met uw kind als:

  • u door uw werk of eigen bedrijf niet in de schoolvakanties op vakantie kunt, en
  • het gaat om een gezinsvakantie van maximaal 10 schooldagen, en
  • uw vakantie niet in de eerste 2 weken na de zomervakantie is

Vraag op tijd toestemming aan

U moet toestemming voor uw vakantie vragen aan de directeur van de school. Doe dit minimaal 8 weken voordat u vertrekt.

Bent u geholpen met deze informatie?

Meer informatie over dit onderwerp

Wat is de kwalificatieplicht?

De kwalificatieplicht betekent dat kinderen van 16 en 17 jaar tóch naar school moeten. Ook al stopt de leerplicht bij 16 jaar. 

Uw kind moet een ‘startkwalificatie’ hebben

De kwalificatieplicht geldt alleen als uw kind van 16 of 17 geen ‘startkwalificatie’ heeft. Hij of zij heeft dan namelijk te weinig kans op werk. Een startkwalificatie is een:

  • diploma mbo niveau 2 of hoger
  • diploma havo
  • diploma vwo
Let op
Een vmbo-diploma is geen startkwalificatie.

Verplicht naar school

Heeft uw kind geen startkwalificatie? Dan moet hij of zij een voltijd opleiding volgen. Of werken en leren combineren in een bbl-opleiding (beroepsbegeleidende leerweg) in het mbo.

Er zijn uitzonderingen. In sommige gevallen geldt de kwalificatieplicht niet.

Begin en einde van de kwalificatieplicht

De kwalificatieplicht begint als de leerplicht stopt. Dit is aan het einde van het schooljaar waarin uw kind 16 wordt. De kwalificatieplicht eindigt als uw kind 18 jaar is.

Goed om te weten

Geldt voor uw kind een kwalificatieplicht, maar gaat hij of zij niet naar school? Dan kan uw kinderbijslag stoppen.

Bent u geholpen met deze informatie?

Wat gebeurt er als mijn kind zonder goede reden wegblijft van school?

Kinderen van 5 tot 16 jaar moeten verplicht naar school. Als uw kind zonder goede reden wegblijft van school, is dat spijbelen. De school neemt dan contact met u op.

De school maakt een melding bij DUO

Is uw kind in 4 schoolweken 16 uur of meer niet op school? Dan meldt de school dit bij het verzuimloket van DUO. DUO maakt daarna een melding bij de leerplichtambtenaar van uw gemeente.

Wat doet de leerplichtambtenaar?

De leerplichtambtenaar onderzoekt waarom uw kind niet naar school gaat. En kan aan het Openbaar Ministerie (OM) laten weten dat uw kind zonder goede reden wegblijft van school. 

U kunt een boete of gevangenisstraf krijgen

Het OM kan de rechter vragen om u een straf te geven:

  • Is uw kind jonger dan 12 jaar? Dan kunt u als ouder een straf krijgen, zoals een boete of een gevangenisstraf van maximaal 1 maand.
  • Is uw kind ouder dan 12 jaar? Dan kunnen u en uw kind allebei een straf krijgen. U kunt een boete of gevangenisstraf krijgen. Uw kind kan een boete of taakstraf krijgen. En hij of zij kan toezicht en begeleiding krijgen van de jeugdreclassering.

Uw kinderbijslag kan stoppen

Is uw kind 16 of 17 jaar en heeft hij of zij een kwalificatieplicht? Dan kan uw kinderbijslag stoppen als uw kind niet naar school gaat.

Bent u geholpen met deze informatie?

Wat als ik geen vrijstelling van de leerplicht krijg?

Heeft u vrijstelling aangevraagd maar niet gekregen? Dan kunt u binnen 6 weken na de afwijzing bezwaar maken bij de schooldirecteur of de leerplichtambtenaar in uw gemeente. Zijn of haar gegevens vindt u in de brief met de afwijzing. 

Gebruik voor uw bezwaar ons voorbeeld bezwaarschrift. 

Krijgt u ook na uw bezwaar geen vrijstelling? Dan kunt u naar de rechter. Neem voor meer informatie contact op met een van onze juristen.

Bent u geholpen met deze informatie?

Mag ik mijn kind thuishouden als de school niet genoeg doet tegen pesten?

Nee. U mag uw kind niet thuishouden als u vindt dat de school niet genoeg doet tegen pesten. Want uw kind heeft leerplicht.

Ga in gesprek met de school

De school moet zorgen dat uw kind in een veilige omgeving kan leren. Lukt dat niet door het pesten? Bespreek dit dan, bijvoorbeeld met de vertrouwenspersoon of de directeur van de school. Komt u er samen niet uit? Dan kunt u hulp vragen aan de Kinderombudsman of de Vertrouwensinspecteur.

Let op
Als u uw kind thuishoudt zonder toestemming van de schooldirecteur of leerplichtambtenaar, heeft dat gevolgen.
Bent u geholpen met deze informatie?
Bent u geholpen met deze informatie?

Delen:

Ook interessant voor u

Heb ik recht op kinderbijslag?

Terug naar boven