Wat kost een rechtszaak?
Een procedure bij de rechter kost geld. U betaalt bijvoorbeeld kosten voor een advocaat, een deurwaarder of de rechtbank. Soms hoeft u niet alle kosten zelf te betalen.
Een rechtszaak kost geld
Als u een rechtszaak begint, betaalt u kosten voor bijvoorbeeld een advocaat, een deurwaarder en de rechtbank.
Het kost meestal ook geld als iemand anders een rechtszaak tegen u begint. Bijvoorbeeld als u een advocaat om hulp vraagt.
Kies verderop uw situatie.
Goed om te weten
- Voor een kort geding betaalt u dezelfde kosten als voor een rechtszaak.
- Voor eenvoudige problemen kunt u soms naar de regelrechter.
Kies uw situatie:
Ik wil een rechtszaak starten
Een rechtszaak starten kost geld. U betaalt bijvoorbeeld voor:
-
een advocaat
-
een deurwaarder
-
de rechtbank
De kosten voor een advocaat
Als u een advocaat heeft, betaalt u hem of haar per uur. De uurprijs verschilt per advocaat. Heeft u een rechtsbijstandverzekering? Neem dan contact met hen op voor hulp van een advocaat.
Als u niet genoeg geld heeft voor een advocaat
Heeft u een laag inkomen en weinig spaargeld? Dan heeft u misschien recht op een 'toevoeging'. Dat betekent dat de overheid de advocaat voor u betaalt. U betaalt alleen een eigen bijdrage. Hoe minder u verdient, hoe lager uw eigen bijdrage. Een advocaat die werkt met een toevoeging noemen we ook wel een ‘pro deo advocaat’.
Goed om te weten
-
Als u de eigen bijdrage niet kunt betalen, heeft u misschien recht op bijzondere bijstand. De gemeente betaalt dan uw eigen bijdrage.
-
Als uw rechtszaak veel geld oplevert, kan de Raad voor Rechtsbijstand uw toevoeging intrekken. U moet de advocaat dan alsnog zelf betalen.
Let op
De kosten voor een deurwaarder
Voor een rechtszaak tegen een persoon of bedrijf heeft u een deurwaarder nodig. Want alleen een deurwaarder kan de andere partij uitnodigen om bij de rechter te komen. Deze uitnodiging heet een dagvaarding. In 2026 kost een dagvaarding € 151,94. Vaak komen er ook andere kosten bij. Vraag uw deurwaarder van tevoren om een overzicht van alle kosten.
Krijgt u een toevoeging? Dan is de dagvaarding voor u gratis.
Een deurwaarder is niet altijd nodig
U heeft geen deurwaarder nodig voor een rechtszaak tegen de overheid. Of als u naar de rechter gaat voor toestemming, bijvoorbeeld bij een scheiding.
U moet de rechtbank betalen
Om een rechtszaak te kunnen starten, betaalt u griffierechten. Dit zijn de kosten voor uw procedure bij de rechtbank. Hoeveel griffierecht u moet betalen, hangt af van uw zaak en van uw inkomen.
Er kunnen kosten bij komen
Soms maakt u nog andere kosten bij een rechtszaak. Bijvoorbeeld:
-
kosten voor een tolk
-
kosten voor het opvragen van gegevens, zoals een uittreksel BRP van de gemeente
-
reiskosten van een getuige die u oproept
-
kosten voor een onderzoek van een deskundige om te bewijzen dat u gelijk heeft. Bijvoorbeeld een medisch onderzoek bij letselschade.
-
als de rechter beslist dat u de kosten van de tegenpartij moet betalen. Dit heet een kostenveroordeling.
Iemand is een rechtszaak tegen mij gestart
Als iemand anders een rechtszaak tegen u start, kost u dat meestal geld. Bijvoorbeeld als u een advocaat om hulp vraagt. Een advocaat is niet altijd verplicht.
Kosten voor een advocaat
Als u een advocaat heeft, betaalt u hem of haar per uur. De uurprijs verschilt per advocaat. Heeft u een rechtsbijstandverzekering? Neem dan contact met hen op voor hulp van een advocaat.
Als u niet genoeg geld heeft voor een advocaat
Heeft u een laag inkomen en weinig spaargeld? Dan heeft u misschien recht op een 'toevoeging'. Dat betekent dat de overheid de advocaat voor u betaalt. U betaalt alleen een eigen bijdrage. Hoe minder u verdient, hoe lager uw eigen bijdrage. Een advocaat die werkt met een toevoeging noemen we ook wel een ‘pro deo advocaat’.
Goed om te weten
-
Als u de eigen bijdrage niet kunt betalen, heeft u misschien recht op bijzondere bijstand. De gemeente betaalt dan uw eigen bijdrage.
-
Als uw rechtszaak veel geld oplevert, kan de Raad voor Rechtsbijstand uw toevoeging intrekken. U moet de advocaat dan alsnog zelf betalen.
Soms moet u de rechtbank betalen
Als iemand een rechtszaak tegen u is gestart, moet u soms griffierechten betalen. Dit zijn de kosten voor de procedure bij de rechtbank. Of u griffierecht moet betalen en hoeveel, hangt af van uw zaak en van uw inkomen.
Soms zijn er extra kosten
Soms maakt u nog andere kosten bij een rechtszaak. Bijvoorbeeld:
-
kosten voor een tolk
-
kosten voor het opvragen van gegevens, zoals een uittreksel BRP van de gemeente
-
reiskosten van een getuige die u oproept
-
kosten voor een onderzoek van een deskundige om te bewijzen dat u gelijk heeft. Bijvoorbeeld een medisch onderzoek bij letselschade.
-
als de rechter beslist dat u de kosten van de tegenpartij moet betalen. Dit heet een kostenveroordeling.
Let op
Meer informatie over dit onderwerp
Wat is een kostenveroordeling?
Wat is een kostenveroordeling?
Bij een kostenveroordeling bepaalt de rechter dat de verliezende partij een vergoeding moet betalen aan de winnende partij. Als u wint, moet de andere partij u een vergoeding voor de kosten betalen. Als u verliest, betaalt u de kosten van de andere partij.
Welke kosten worden vergoed?
De vergoeding is voor:
-
‘proceskosten’, zoals de kosten voor een advocaat
- griffierechten
-
‘buitengerechtelijke kosten’, zoals kosten voor het verzamelen van gegevens voor uw rechtszaak
Zo vraagt u een kostenveroordeling aan
Een kostenveroordeling vraagt u aan bij de rechter. Het maakt niet uit of u zelf de rechtszaak bent begonnen. Of dat iemand een rechtszaak tegen u is gestart. De rechter beslist of er een kostenveroordeling komt, en welke kosten vergoed worden. Soms is de vergoeding lager dan de kosten die echt gemaakt zijn.
De rechter gaat niet altijd akkoord met een verzoek om kostenveroordeling. Bij familiezaken zoals een echtscheiding of alimentatie gebeurt dit bijvoorbeeld niet vaak.
Als u een dagvaarding krijgt
Als u een dagvaarding krijgt, is iemand een rechtszaak tegen u begonnen. Bent u het eens met de eis van de andere partij? Zorg dan dat de rechtszaak niet doorgaat. Dan kunt u ook geen kostenveroordeling krijgen.
Lukt dat niet en gaat de rechtszaak door? Dan is het soms verstandig om niet naar de rechtszaak te gaan. En niet op de dagvaarding te reageren. U krijgt dan misschien geen of een lagere kostenveroordeling.
Neem contact op met een van onze juristen om uw situatie te bespreken. Of vraag uw rechtsbijstandverzekeraar of advocaat om hulp.
Goed om te weten
U krijgt geen kostenveroordeling als u een rechtszaak verliest bij de bestuursrechter. Behalve als u misbruik maakt van uw recht. Bijvoorbeeld door steeds opnieuw dezelfde rechtszaak te starten, terwijl u die elke keer verliest.
Wat zijn griffierechten?
Wat zijn griffierechten?
Griffierechten zijn de kosten die u aan de rechtbank betaalt als u een rechtszaak start. Griffierecht heet zo omdat u dit bedrag moet betalen aan de ‘griffie’ van de rechtbank, dat is het secretariaat.
Welk bedrag moet u betalen?
Hoeveel griffierecht u moet betalen, hangt af van uw zaak en van uw inkomen.
Heeft u een laag inkomen, dan betaalt u meestal minder griffierechten. In 2026 betaalt u € 93. U kunt dit lagere bedrag aanvragen met 1 van deze 3 documenten:
- een toevoeging voor hulp van een advocaat
- een inkomensverklaring
- een kopie van uw aanvraag voor een toevoeging of inkomensverklaring
Als u een advocaat heeft, kan hij of zij de lagere griffierechten voor u aanvragen.
Let op
Kunt u niet betalen?
Kunt u de griffierechten niet betalen? Dan kunt u bijzondere bijstand aanvragen bij uw gemeente. De gemeente beslist of u de bijzondere bijstand krijgt.
Betaal op tijd
Betaal de griffierechten op tijd. Op de rekening van de rechtbank staat vóór welke datum u moet betalen. Heeft u een advocaat? Dan betaalt u de griffierechten meestal aan uw advocaat. Hij of zij zorgt ervoor dat het geld bij de rechtbank komt.
Als u niet op tijd betaalt, kan de rechter beslissen uw zaak niet te behandelen.
Soms moet de verliezende partij alle griffierechten betalen
Als u een rechtszaak verliest, moet u soms ook de griffierechten van de tegenpartij betalen. Dit heet een kostenveroordeling. Het maakt niet uit of u zelf de rechtszaak bent begonnen, of iemand anders. Wint u de rechtszaak? Dan moet de andere partij úw griffierechten betalen.
Goed om te weten
- Behalve griffierechten betaalt u ook andere kosten voor een rechtszaak.
- Bent u het niet eens met de uitspraak van de rechtbank? Dan kunt u in hoger beroep. Voor die rechtszaak betaalt u andere griffierechten. Het bedrag hangt af van naar welke rechter u moet.
- Bent u verdachte in een strafzaak? Dan hoeft u geen griffierecht te betalen.