Welke verplichtingen heb ik in de bijstand?

Als u een bijstandsuitkering heeft, heeft u bepaalde plichten. Als u zich niet aan deze regels houdt, kan dat gevolgen hebben voor uw uitkering. U heeft een:

  • arbeidsplicht;
  • re-integratieplicht;
  • plicht om een tegenprestatie te verrichten;
  • inlichtingenplicht;
  • medewerkingsplicht;
  • identificatieplicht;
  • budgetteringsplicht.

Daarnaast moet u zich op een juiste manier gedragen bij de gemeente. Doet u dit niet, dan kan dit gevolgen hebben voor uw uitkering.

Let op:

Vanaf 1 januari 2016 geldt er ook een taaleis.

Veelgestelde vragen

  • Wat houdt de arbeidsplicht in?

    Iedereen tussen de 18 jaar en de pensioengerechtigde leeftijd is verplicht om werk te zoeken, accepteren en te houden. U heeft deze verplichting vanaf het moment dat u zich bij uw gemeente meldt voor een bijstandsaanvraag.

    U moet kunnen bewijzen dat u bepaalde activiteiten verricht om aan werk te komen. Dit zijn bijvoorbeeld sollicitaties (op vacatures op internet, of via een vacaturesite op internet) en inschrijvingen bij een uitzendbureau. Daarnaast zal uw gemeente u vragen verslag uit te brengen van deze sollicitaties. U moet zich hierbij professioneel gedragen en uw kans op werk niet belemmeren. Uw gemeente zal u bijvoorbeeld verplichten om u als werkzoekende in te schrijven bij het UWV.

    Voldoet u niet aan deze verplichting? Dan kan dit gevolgen hebben voor uw uitkering.

  • Wat houdt de re-integratieplicht in?

    Uw gemeente wil dat u er alles aan doet om (weer) betaald werk te vinden. Als dit niet lukt, kan uw gemeente u vragen aan bepaalde activiteiten mee te werken om de kans op betaald werk te vergroten.

    Uw gemeente kan u bijvoorbeeld vragen om een beroepskeuzetest te doen of een cursus te volgen om nieuwe vaardigheden te leren. Hiermee vergroot u uw kans op betaald werk.

    Voldoet u niet aan deze plicht? Dan kan dit gevolgen hebben voor uw uitkering.

  • Wat is een tegenprestatie?

    Uw gemeente kan u vragen een ‘tegenprestatie’ te verrichten. Dit is onbetaald werk, dat nuttig is voor uw gemeente. De tegenprestatie moet aansluiten op uw kwaliteiten en maatschappelijke activiteiten, zoals vrijwilligerswerk of mantelzorg.  Het is vaak éénmalig en het mag betaald werk niet ‘verdringen’. Dit houdt in dat de gemeente u niet zal vragen om een tegenprestatie als een betaalde kracht dit werk zou kunnen doen.

    Als uw gemeente u vraagt om een tegenprestatie te verrichten, ontvangt u een schriftelijke beslissing. Wat uw gemeente als tegenprestatie zou kunnen vragen, kunt u terugvinden in de afstemmingsverordening van uw gemeente.

    Voldoet u niet aan deze plicht? Dan kan dit gevolgen hebben voor uw uitkering.

  • Wat is de inlichtingenplicht?

    Uw gemeente heeft informatie nodig om (de hoogte van) uw bijstand vast te stellen. Uw gemeente kan u vragen om informatie, maar u moet ook zelf wijzigingen doorgeven die van belang zijn voor uw bijstand. De inlichtingenplicht geldt voor uw gemeente, maar ook voor het UWV.

    U moet onder andere de volgende wijzigingen doorgeven:

    • dat u gaat samenwonen;
    • dat u op vakantie gaat;
    • dat u (meer) bent gaan werken;
    • dat u gaat studeren en studiefinaciering zult gaan ontvangen.

    Geeft u onvoldoende informatie of geeft u wijzigingen niet tijdig door? Dan heeft dit mogelijk gevolgen voor uw uitkering. 

  • Wat houdt de medewerkingsplicht in?

    Uw gemeente kan u vragen mee te werken aan een huisbezoek of een onderzoek om uw recht op bijstand vast te stellen. U heeft heeft dan de verplcihting om hieraan mee te werken.

    Voldoet u niet aan deze plicht? Dan heeft dit mogelijk gevolgen voor uw bijstandsuitkering.

  • Wat houdt de legitimatieplicht in voor de bijstand?

    Bij uw bijstandsaanvraag moet u een geldig legitimatiebewijs kunnen overleggen. Uw gemeente kan hier ook om vragen als u al een bijstandsuitkering heeft. Uw gemeente accepteert uw rijbewijs niet als geldig legitimatiebewijs.

    Als u uw identiteitsbewijs niet kan overleggen bij uw aanvraag, kan uw gemeente uw aanvraag mogelijk niet in behandeling nemen.

  • Wat is de budgetteringsplicht?

    Wanneer u problemen heeft met het zelfstandig betalen van uw rekeningen, kan uw gemeente u verplichten uw uitkering te gebruiken om uw rekeningen te betalen. U heeft immers de plicht om uw bijstandsuitkering op een verantwoorde manier te besteden. Dit wordt de budgetteringsplicht genoemd.

    Als u zich hieraan niet houdt, kan dit mogelijk gevolgen hebben voor uw uitkering.

  • Wat houdt de taaleis in?

    Vanaf 1 januari 2016 is er een verplichte taaleis in de bijstand. U moet namelijk voldoende Nederlands kunnen spreken om betaald werk te vinden en te houden. Uw gemeente mag een taaltoets afnemen als u onvoldoende Nederlands spreekt.

    U hoeft de taaltoets niet te doen, als u:

    • 8 jaar Nederlandstalig onderwijs heeft gevolgd.
    • een inburgeringsdiploma heeft.
    • op een andere manier kan aantonen dat u voldoende Nederlands spreekt.  

    Uw gemeente kan uw bijstand verlagen als blijkt dat u onvoldoende Nederlands spreekt. Dit wordt eerst in een brief aangekondigd. U krijgt hierin de kans om alsnog aan de taaleis te voldoen door alsnog Nederlands te leren (via een cursus of opleiding) of door aan te tonen dat het u niet te verwijten is dat u de taal niet spreekt.

    Uiteindelijk bepaalt uw gemeente of dit voldoende is. U ontvangt hierover een brief. Uw gemeente kan uw uitkering verlagen. Dit kunnen forse sancties zijn. Neem daarom zo snel mogelijk contact op met het Juridisch Loket om dit met ons te bespreken.

  • Welke gevolgen heeft het als ik mij niet aan mijn verplichtingen houdt?

    Uw gemeente kan u een sanctie opleggen. Uw uitkering kan voor een bepaalde periode worden verlaagd of tijdelijk worden stop gezet. Uw gemeente kan ook beslissen uw uitkering helemaal te beëindigen. Uw gemeente heeft hiervoor richtlijnen opgenomen in de afstemmingsverordening. Deze verschilt per gemeente. U kunt deze zoeken op de website van uw gemeente. Is deze niet gepubliceerd? Dan kunt u deze opvragen bij uw gemeente.

    Als uw gemeente een sanctie oplegt, ontvangt u hierover een beslissing.

  • Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met een beslissing van de gemeente?

    Uw gemeente stuurt u een schriftelijke beslissing. Tegen deze beslissing kunt u binnen 6 weken maken. De 6 weken gaan in vanaf de datum op de beslissing.

    Het bezwaar moet aan een aantal vormvereisten voldoen. Gebruik onze voorbeeldbrief om bezwaar te maken en stuur altijd een kopie van de beslissing mee.

  • Waar kan het Juridisch Loket mij bij helpen?

    Wij geven u graag advies over uw situatie en leggen de juridische mogelijkheden uit. Staat het antwoord op uw vraag over uw verplichtingen tijdens bijstand niet op deze website? Neem dan contact  op met één van onze juristen.

    Het Juridisch Loket helpt u met uw vragen over uw rechten en plichten tijdens de bijstand. Heeft u vragen over een maatregel? Dan kan het Juridisch Loket u informeren over uw bezwaar.

    Het Juridisch Loket helpt niet met het schrijven van uw bezwaarschrift. Is uw bezwaar heel ingewikkeld? En komt u er met alle informatie niet uit? Dan wordt u doorverwezen naar een rechtsbijstandsverlener.

Kijk ook eens bij

Alle vragen over Bijstand
Deel deze pagina:
Naar boven

Disclaimer

Het Juridisch Loket is zorgvuldig als het gaat om het geven van betrouwbare en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie altijd foutloos, volledig en actueel is. Daarom kunnen aan de informatie op deze website alsmede eventueel advies - per e-mail, via de vraagfunctie of op pagina’s van deze website - geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt het Juridisch Loket geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden of onvolledigheden in de aangeboden informatie, noch voor schade die het gevolg is van problemen veroorzaakt door, of inherent aan het verspreiden van informatie via het internet, zoals storingen of onderbrekingen van of fouten of vertraging in het verstrekken van informatie of diensten door Het Juridisch Loket of door u aan het Juridisch Loket door middel van de website of anderszins langs elektronische weg.

Op de website kunnen hyperlinks of andere verwijzingen naar informatie van (niet-)commerciële instellingen en organisaties zijn opgenomen. Het Juridisch Loket is niet verantwoordelijk voor de inhoud van die websites en informatie van derden.

Op de inhoud van de website, waaronder begrepen maar niet beperkt tot de teksten, look and feel, geluid- en beeldmateriaal, afbeeldingen, software, vormgeving, merken, logo’s, enige andere informatie en databanken rusten intellectuele eigendomsrechten welke aan het Juridisch Loket, haar licentiegevers en/of haar partners toebehoren. Deze inhoud mag uitsluitend worden gebruikt om van de website en de daarop aangeboden diensten gebruik te maken. Zonder uitdrukkelijke voorafgaande schriftelijke toestemming van het Juridisch Loket mag u de inhoud niet voor andere doeleinden aanwenden, waaronder begrepen, maar niet beperkt tot het verveelvoudigen en/of openbaar maken daarvan dan wel het verstrekken daarvan aan derden, al dan niet voor commerciële doeleinden.