Kan ik een schadevergoeding eisen?

Als u in het dagelijks leven schade lijdt, dan is het uitgangspunt dat u zelf deze schade moet betalen. Is uw schade ontstaan door toedoen van een ander, dan kunt u misschien die ander aanspreken op het betalen van een schadevergoeding.

Of u een schadevergoeding kunt krijgen op grond van de wet, hangt af van de vraag of een onrechtmatige daad is gepleegd. Dat is een toerekenbare, onrechtmatige gedraging, waardoor schade is veroorzaakt. Bijvoorbeeld: kinderen schieten een voetbal door uw ruit, of iemand geeft u plotseling een duw, waardoor u valt en uw arm breekt.

U kunt aan de hand van de volgende stappen beoordelen of sprake is van een onrechtmatige daad, en wat u in dat geval kunt doen om uw schade vergoed te krijgen.

Neem de volgende stappen:

Hoe is de schade ontstaan?

Er moet sprake zijn van een onrechtmatige gedraging. De gedraging kan zowel een handeling als het nalaten van een handeling inhouden. Onrechtmatig is hierbij:

  • een inbreuk op een recht (bijvoorbeeld inbreuk op het recht op privacy); of
  • een overtreding van een wet (bijvoorbeeld door rood licht rijden); of
  • een overtreding van maatschappelijke (zorgvuldigheids-)norm (bijvoorbeeld niet waarschuwen voor een gevaarlijke situatie zoals een natte, gladde vloer).

Is de gedraging toerekenbaar?

De onrechtmatige gedraging moet de pleger kunnen worden toegerekend. Dat betekent dat de gedraging zijn schuld moet zijn, of hem moet worden aangerekend op basis van maatschappelijke opvattingen.

Soms kan een onrechtmatige gedraging niet aan de pleger worden toegerekend, maar kan er toch recht zijn op schadevergoeding. Zo kan een gedraging van een kind jonger dan 14 jaar niet als onrechtmatige daad aan het kind worden toegerekend. De ouders van het kind kunnen wel worden aangesproken op de schade die het kind heeft veroorzaakt.

Is daadwerkelijk sprake van schade?

U moet daadwerkelijk schade hebben geleden en dit kunnen aantonen. Dat kan zowel materiële als immateriële schade zijn.

Is er een verband tussen de daad en de schade?

De schade moet het (directe) gevolg zijn van de onrechtmatige gedraging. Zonder de onrechtmatige gedraging zou de schade niet zijn ontstaan. Daarbij wordt ook gekeken naar hoever de gevolgen verwijderd zijn van de gebeurtenis die de schade heeft veroorzaakt. Hoe verder weg de gevolgen, hoe minder waarschijnlijk dat deze worden toegerekend en dat de schade moet worden vergoed.

Is er sprake van relativiteit?

Schending van een wet of norm leidt niet automatisch tot de conclusie dat de gedraging dus ook onrechtmatig is tegenover de benadeelde. De geschonden norm moet bedoeld zijn om de benadeelde te beschermen tegen de geleden schade. Beschermt de wet of norm een ander belang, dan is geen sprake van een onrechtmatige daad en bestaat er geen aanspraak op een schadevergoeding.

Voorbeeld:
Bestuurder A verleent geen voorrang aan bestuurder B, waardoor een aanrijding plaatsvindt. Bestuurder B heeft blikschade. Door de aanrijding ontstaat een file, waardoor bestuurder C te laat op een sollicitatiegesprek komt en een baan misloopt. Bestuurder B krijgt zijn schade vergoed. Bestuurder C niet. De overtreden verkeersregel heeft als doel om de verkeersveiligheid te verhogen en blik- en letselschade te voorkomen. Het geschonden belang van bestuurder C wordt door de verkeersregel niet beschermd.

Verzoek om schadevergoeding

Is aan alle bovenstaande vijf stappen voldaan? Dan is sprake van een onrechtmatige daad. U kunt de pleger aanspreken op vergoeding van uw schade.

U neemt hiervoor de volgende stappen:

  1. Kijk na of u zelf een verzekering hebt die deze schade vergoedt, zoals bijvoorbeeld een inboedelverzekering.
  2. Spreek de pleger aan op vergoeding van uw schade. U stuurt hiervoor een aangetekende brief, waarin u beschrijft wat er is gebeurd. U verzoekt de andere partij om uw schade binnen een bepaalde termijn aan u te vergoeden. Gebruik hiervoor onze voorbeeldbrief aansprakelijkstelling na onrechtmatige daad.
  3. Als de veroorzaker de schade niet vergoedt, kunt u uw vordering voorleggen aan de rechter.

Veelgestelde vragen

  • Waaruit bestaat een schadevergoeding?

    Het verschilt per situatie waaruit een schadevergoeding kan bestaan. U kunt mogelijk een vergoeding krijgen voor bijvoorbeeld de volgende schade:

    • Schade aan goederen;
    • Kosten van medische behandeling;
    • Kosten die u gemaakt hebt om uw schade te beperken;
    • Kosten die u gemaakt hebt om de schade vast te laten stellen;
    • Inkomensverlies;
    • Kosten voor rechtsbijstand;
    • Smartengeld.
  • Krijg ik altijd mijn volledige schade vergoed?

    Het uitgangspunt is dat de schade, die u door de onrechtmatige daad hebt opgelopen, volledig moet worden vergoed. Soms krijgt u echter niet uw hele schade vergoed:

    • Als u zelf ook schuld hebt aan de schade;
    • Als u niet genoeg hebt gedaan om de schade te beperken;
    • Als u zelf ook voordeel hebt gehad van de schade. Dit voordeel wordt dan verrekend;
    • Als de rechter een zogenaamde billijkheidscorrectie toepast. Dat betekent dat de rechter vindt dat het niet redelijk is om de dader alle schade te laten betalen. Bijvoorbeeld als het slachtoffer een verzekering heeft die de schade vergoedt.
  • Is er een termijn waarbinnen ik mijn schade na een onrechtmatige daad moet claimen?

    De wet geeft aan hoeveel tijd u hebt om schade te claimen bij de veroorzaker van de schade. Na het verstrijken van deze termijn is de vordering “verjaard”. Dat betekent dat u geen betaling van de vordering meer kunt afdwingen.

    Het uitgangspunt bij een schadeclaim na een onrechtmatige daad is een verjaringstermijn van 5 jaar. Daarbij moet u onder andere rekening houden met het volgende:

    • de termijn gaat pas in als u weet wie de aansprakelijke persoon is en u op de hoogte bent van het bestaan van schade; 
    • de termijn kan worden gestuit. Dat betekent dat de verjaring wordt gestopt en dat er een nieuwe verjaringstermijn van 5 jaar gaat lopen;
    • de vordering verjaart in ieder geval na verloop van 20 jaar na de gebeurtenis die de schade heeft veroorzaakt;
    • er zijn uitzonderingen op deze termijnen voor schade uit onrechtmatige daad gepleegd na 1 februari 2004 tegen een minderjarige, schade door overlijden of letsel na 1 februari 2004 en voor zedenmisdrijven gepleegd tegen een minderjarige. Neemt u voor meer informatie hierover contact op met het Juridisch Loket.

    Let op:

    Voor verjaring van andere vorderingen kunnen andere termijnen gelden!

  • Gelden er andere regels voor schade die ontstaat tijdens het sporten?

    Het beoefenen van sport brengt voor deelnemers, en soms ook voor toeschouwers, een verhoogd risico op schade met zich mee. Deelnemers en toeschouwers weten dit meestal en nemen dit risico.

    Deelnemers:
    Ontstaat in het normale spelverloop schade, dan wordt de vraag naar aansprakelijkheid beoordeeld aan de hand van aangepaste zorgvuldigheidsnormen. Gedragingen die buiten de sport als onvoorzichtig worden gezien, hoeven dit tijdens de sport niet te zijn. Er is pas aansprakelijkheid als deze aangepaste zorgvuldigheidsnormen worden overtreden.

    Overtreding van de spelregels is niet automatisch onrechtmatig. Het kan wel een rol spelen in de beoordeling van de onrechtmatigheid, zeker als overtreding van de spelregels gebeurt buiten de eigenlijke spelsituatie, of als de overtreding abnormaal gevaarlijk is.

    Toeschouwers:
    Loopt u als toeschouwer van een sportwedstrijd schade op door toedoen van een sporter? Ook dan gelden de aangepaste zorgvuldigheidsnormen. U kunt de sporter meestal alleen aanspreken op vergoeding van uw schade, als deze anders heeft gehandeld dan bij een normale beoefening van de betreffende sport mocht worden verwacht.

    Soms kunt u wel de organisator van de wedstrijd aanspreken, als deze zijn zorgplicht (zoals het treffen van veiligheidsmaatregelen) niet voldoende is nagekomen.

    Het is afhankelijk van alle omstandigheden of u iemand aansprakelijk kunt stellen voor schade opgelopen in een bepaalde sport- of spelsituatie. Neemt u voor meer informatie hierover contact op met het Juridisch Loket.

  • Wat moet ik doen als ik zelf word aangesproken op betaling van een schadevergoeding?

    U kunt allereerst bekijken of u een aansprakelijkheidsverzekering hebt die de schade dekt.

    Ook kunt u aan de hand van ons stappenplan beoordelen of u inderdaad een onrechtmatige daad hebt gepleegd. Is dit het geval en heeft u geen verzekering? Vraag de benadeelde dan in ieder geval om een duidelijke specificatie van de schade en zoek, indien mogelijk, met de benadeelde naar een oplossing.

    Komt u er niet uit, of meent u niet aansprakelijk te zijn voor de schade? Neemt u dan contact op met het Juridisch Loket.

  • Wanneer is er sprake van een wanprestatie?

    Er is sprake van een wanprestatie als er een tekortkoming is in de nakoming van een verbintenis. Dit betekent dat de schuldenaar zijn afspraken niet is nagekomen. De schuldenaar dient op basis van de wet de schade die hierdoor ontstaat te vergoeden, tenzij de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend.

    Een tekortkoming kan op verschillende manieren ontstaan. Bijvoorbeeld wanneer die schuldenaar het toegezegde resultaat niet bereikt, zoals het op tijd leveren van bepaalde goederen of wanneer er een beschadigd product wordt geleverd.

    Om te bepalen of er daadwerkelijk om een schadevergoeding kan worden gevraagd, wordt er gekeken of de tekortkoming aan de schuldenaar kan worden toegerekend en of er sprake is van een causaal verband tussen de schade en de tekortkoming. De schade moet daadwerkelijk het gevolg zijn van de tekortkoming. Zonder de tekortkoming zou er geen schade ontstaan zijn.

  • Waar kan het Juridisch Loket mij bij helpen?

    Wij geven u graag advies over uw situatie en leggen de juridische mogelijkheden uit. Staat het antwoord op uw vraag over de mogelijkheden die u hebt om uw schade vergoed te krijgen niet op deze website? Neem dan contact op met één van onze juristen.

    Het Juridisch Loket helpt u om een gespecialiseerde advocaat bij u in de buurt te vinden. Wij kunnen met u ook de mogelijkheid van mediation (bemiddeling door een onafhankelijk, professioneel bemiddelaar) bespreken. Kijk ook eerst of u een rechtsbijstandsverzekering hebt.

    Het Juridisch Loket helpt niet bij het vaststellen van de hoogte van een schadevergoeding en staat u niet bij in een procedure.

    Is uw schade ontstaan door een misdrijf of een verkeersongeval? Mogelijk kunt u dan bij Slachtofferhulp terecht voor hulp.

Kijk ook eens bij

Alle vragen over Schade en letsel in de privé-omgeving
Deel deze pagina:
Naar boven

Disclaimer

Het Juridisch Loket is zorgvuldig als het gaat om het geven van betrouwbare en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie altijd foutloos, volledig en actueel is. Daarom kunnen aan de informatie op deze website alsmede eventueel advies - per e-mail, via de vraagfunctie of op pagina’s van deze website - geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt het Juridisch Loket geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden of onvolledigheden in de aangeboden informatie, noch voor schade die het gevolg is van problemen veroorzaakt door, of inherent aan het verspreiden van informatie via het internet, zoals storingen of onderbrekingen van of fouten of vertraging in het verstrekken van informatie of diensten door Het Juridisch Loket of door u aan het Juridisch Loket door middel van de website of anderszins langs elektronische weg.

Op de website kunnen hyperlinks of andere verwijzingen naar informatie van (niet-)commerciële instellingen en organisaties zijn opgenomen. Het Juridisch Loket is niet verantwoordelijk voor de inhoud van die websites en informatie van derden.

Op de inhoud van de website, waaronder begrepen maar niet beperkt tot de teksten, look and feel, geluid- en beeldmateriaal, afbeeldingen, software, vormgeving, merken, logo’s, enige andere informatie en databanken rusten intellectuele eigendomsrechten welke aan het Juridisch Loket, haar licentiegevers en/of haar partners toebehoren. Deze inhoud mag uitsluitend worden gebruikt om van de website en de daarop aangeboden diensten gebruik te maken. Zonder uitdrukkelijke voorafgaande schriftelijke toestemming van het Juridisch Loket mag u de inhoud niet voor andere doeleinden aanwenden, waaronder begrepen, maar niet beperkt tot het verveelvoudigen en/of openbaar maken daarvan dan wel het verstrekken daarvan aan derden, al dan niet voor commerciële doeleinden.