Kan ik worden gegijzeld als ik een boete niet betaal?

Als u een boete niet betaalt, dan kan de officier van justitie om gijzeling verzoeken. Bij gijzeling wordt u opgesloten in het huis van bewaring (de gevangenis) om u te dwingen de boete te betalen. De rechter bepaalt of u gegijzeld mag worden of niet.

Stap 1

Dagvaarding ontvangen

Bij onbetaalde boetes kan de Officier van Justitie de kantonrechter verzoeken toestemming te geven om u te gijzelen. Dit is een middel om u alsnog tot betaling te dwingen.

U zult een dagvaarding ontvangen om te verschijnen voor de kantonrechter. In de dagvaarding staat wanneer, hoe laat en waar u aanwezig moet zijn. U kunt zelf naar de zitting toegaan. Als u wilt dat een advocaat u bijstaat, dan moet u de advocaat het uurtarief betalen. Gefinancierde rechtshulp wordt niet meer verstrekt voor deze procedure.

Stap 2

Zitting voorbereiden

Verzamel bewijsstukken waarom u niet heeft betaald of niet heeft kunnen betalen. Het is belangrijk om uw redenen om niet te hebben betaald of kunnen betalen te onderbouwen met bewijsstukken. Als u bijvoorbeeld wel wilde betalen, maar er het geld niet voor had, kunt u de volgende bewijsstukken meenemen:

  • Een overzicht van uw inkomsten en uitgaven per maand.
  • Bewijsstukken van de inkomsten en uitgaven die u op het overzicht heeft genoteerd, zoals de rekening voor huur, gas, water, licht. Een afschrift van de bankrekening is ook voldoende. Heeft u betalingsregelingen lopen bij een instantie, incassobureau of deurwaarder? Neem de brieven hierover dan ook mee.
  • Een kopie van het verzoek om een betalingsregeling aan het CJIB, als u een dergelijk voorstel gedaan heeft.
  • Als u in een schuldhulpverleningstraject of Wsnp zit, bewijsstukken hiervan.

Gaat het om andere redenen, bijvoorbeeld dat gijzeling grote gevolgen zal hebben voor uw werk of gezinsleven? Verzamel hierover dan ook zoveel mogelijk bewijsstukken.

Stap 3

Zitting van de kantonrechter

Neem alle bewijsstukken mee naar de zitting. Tijdens de zitting kunt u uitleggen waarom u niet heeft betaald of niet heeft kunnen betalen. Ook kunt u, als gijzeling voor u ingrijpende gevolgen zal hebben, deze gevolgen toelichten. Tot slot kunt u, als hiervan sprake is, aangeven dat er niet voldoende geprobeerd is door het CJIB of de Officier van Justitie om de boete te innen en/of het verzoek onvoldoende is gemotiveerd.

De rechter zal niet meer inhoudelijk gaan kijken of de boete terecht is opgelegd, omdat de boete dan inmiddels definitief is. Dat wil zeggen dat u niet meer in verweer kunt tegen de oplegging van de boete.

Stap 4

Uitspraak van de rechter en vervolg

Meestal zal de rechter binnen twee weken na de zittingsdag uitspraak doen. Hij zal het verzoek tot gijzeling toewijzen of afwijzen.

Afwijzing gijzeling
De rechter zal tot afwijzing van het verzoek overgaan als blijkt dat er aantoonbaar sprake is van betalingsonmacht. Dat wil zeggen als u de boete(s) echt niet kunt betalen. De rechter kan ook tot afwijzing overgaan als er andere ingrijpende gronden aangetoond zijn die gijzeling met zich mee zal brengen. Als u op de zitting een adres hebt opgegeven, dan wordt de beslissing u toegestuurd.

Toewijzing gijzeling
Als de rechter het verzoek tot gijzeling toewijst, zult u niet direct na de zitting gegijzeld worden. Tegen de beslissing van de kantonrechter kunt u niets meer doen. U kunt dus niet in hoger beroep. De beslissing is definitief. Een gijzeling duurt maximaal 7 dagen per zaak (één dag voor elke openstaande € 50).

Soms zijn er redenen om te verzoeken de gijzeling op te heffen. Bijvoorbeeld bij overlijden van een familielid. Voor een zogeheten 'kort gedingprocedure opheffing gijzeling' kunt u wel bijstand van een advocaat krijgen op basis van gefinancierde rechtshulp als u aan de voorwaarden voldoet.

De boete vervalt niet door de gijzeling. U moet dus de boete (inclusief eventuele verhogingen) alsnog geheel betalen. Als u gegijzeld moet worden en de boete alsnog betaalt, gaat de gijzeling niet door of wordt de gijzeling beëindigd.

Meer informatie over dit onderwerp

  • Kan ik een betalingsregeling treffen?

    De kantonrechter kan niet beslissen over het wel of niet treffen van een betalingsregeling. Hiervoor kunt u contact opnemen met het CJIB (Centraal Justitieel Incasso Bureau). Een betalingsregeling treffen is veelal niet mogelijk als het gaat om boetes voor verkeersovertredingen. Het kan wel zijn dat de rechter de officier van justitie in overweging geeft om een betalingsregeling af te spreken.

  • Wat als ik mijn boetes niet betaal en nergens sta ingeschreven?

    Als u geen vaste woon- of verblijfplaats heeft en dus een adres onbekend is bij de Gemeentelijke Basisadministratie, zult u worden opgeroepen via een advertentie in de krant.

    De zitting zal in dat geval bij de kantonrechter in Leeuwarden plaatsvinden. Zo is dat in de wet bepaald. Als u een kopie van uw geldige legitimatiebewijs en een adres opstuurt naar de rechtbank Leeuwarden, dan krijgt u een schriftelijke oproep. Hierin staan de gegevens van uw zaak, waaronder het CJIB nummer. Dit nummer moet u vermelden bij betaling aan het CJIB.