Welke procedures zijn er na het plegen van een strafbaar feit?

Als u een strafbaar feit heeft gepleegd, dan kunt u via verschillende procedures een straf krijgen. U krijgt hierover altijd schriftelijk bericht. Lees op onze website met welke procedures u te maken kunt krijgen en wat u kunt doen.

Voorstel of besluit Openbaar Ministerie (OM)

  • Transactievoorstel

    Dit is een voorstel om een geldboete te betalen. U hoeft dan niet naar de rechter. Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) stuurt u dit voorstel. U herkent dit voorstel aan de “T” op de brief van het CJIB.

    Waarvoor kan ik een transactievoorstel krijgen? 
    U kunt een transactievoorstel krijgen voor een overtreding. Bijvoorbeeld: alcoholovertredingen, het niet kunnen legitimeren, milieuovertredingen of zware snelheidsovertredingen.

    Maakt u een lichte verkeersovertredingen? Dan krijgt u een administratieve boete. Kijk voor meer informatie op onze website bij het onderwerp verkeersovertredingen.

    Wel of niet betalen?
    Bent u het eens met het voorstel? Betaal dan het bedrag op tijd.

    Bent u het niet eens met het voorstel? Dan hoeft u niets te doen. Na het einde van de betalingstermijn stuurt het CJIB uw zaak naar het OM. Meestal krijgt u alsnog een dagvaarding voor de rechter.

    Is sprake van een verkeersovertreding die genoteerd is op uw kenteken? Het CJIB stuurt dan een antwoordformulier mee. Geef op het formulier aan als op het moment van de overtreding niet de bestuurder was of had u het voertuig al had verkocht.

  • Strafbeschikking

    Strafbeschikking Het Openbaar Ministerie (OM) mag soms zelf een straf opleggen. U ontvangt dan een strafbeschikking. U herkent een strafbeschikking aan de “O” op de brief van het OM.

    Voor welke feiten kan ik een strafbeschikking krijgen?

    • Overtredingen;
    • Misdrijven waarop maximaal 6 jaar gevangenisstraf staat;
    • Overlastfeiten zoals openbaar dronkenschap, geluidsoverlast, diefstal, eenvoudige mishandeling of wildplassen.

    Welke straf kan ik krijgen?

    • Geldboete;
    • Taakstraf van maximaal 180 uur;
    • Ontzegging van de rijbevoegdheid van maximaal 6 maanden;
    • Betaling van schadevergoeding aan het slachtoffer;
    • Gedragsaanwijzing (bijvoorbeeld een stadionverbod).

    Betalen of niet?
    Bent u het eens met de strafbeschikking? Betaal deze dan  op tijd of houd u aan de voorwaarden van de strafbeschikking.

    Bent u het niet eens met de strafbeschikking? Stel dan binnen 14 dagen verzet in. Doe dit per brief of ga persoonlijk langs. Kijk voor meer informatie op de website van het CJIB.

    Nadat u verzet heeft ingesteld, krijgt u een dagvaarding thuis. Tijdens een rechtszitting beoordeelt de strafrechter uw zaak opnieuw. 

Zitting Openbaar Ministerie (OM)

  • (T)OM-zitting

    Het Openbaar Ministerie (OM) kan u voor lichtere strafbare feiten uitnodigen voor een Taakstrafzitting OM. Tijdens dit gesprek doet (een medewerker van) de officier van justitie u een voorstel voor een straf. Er is geen rechter bij dit gesprek.

    Voor welke feiten kan ik worden uitgenodigd voor een TOM-zitting?
    Voorbeelden van lichtere strafbare feiten zijn winkeldiefstal, bedreiging, vandalisme met geringe schade, belediging van een ambtenaar in functie.

    Welke voorstellen kan ik op een TOM-zitting verwachten?

    • Taakstraf van maximaal 120 uur;
    • Geldboete;
    • Schadevergoeding voor het slachtoffer;
    • Seponeren onder bepaalde voorwaarden;
    • Een combinatie van deze straffen.

    Het OM kan geen gevangenisstraf opleggen.

    Akkoord gaan of niet?
    Gaat u akkoord met het voorstel? Dan moet u de straf juist nakomen of uitvoeren. Accepteert u het voorstel niet of komt u het voorstel niet na? Dan legt de officier van justitie uw zaak meestal alsnog voor aan de strafrechter. U krijgt hiervoor een dagvaarding thuis. De rechter beslist of en welke straf u krijgt.

    Advocaat nodig?
    Een advocaat is niet verplicht. Neem voor meer informatie over uw situatie contact op met het Juridisch Loket. Wij verwijzen u eventueel naar een strafrecht advocaat.

  • OTP-zitting (minderjarigen)

    Het Openbaar Ministerie (OM) kan minderjarigen voor lichtere strafbare feiten uitnodigen voor een OTP-zitting (“Oproep ten Parkette”). Tijdens dit gesprek doet (een medewerker van) de Officier van Justitie een voorstel voor een straf. Ook de ouders van de minderjarige krijgen een uitnodiging voor het gesprek. Er is geen rechter bij dit gesprek.

    Voor welke feiten is een OTP-zitting?
    Voorbeelden van lichtere strafbare feiten zijn winkeldiefstal, bedreiging, vandalisme met geringe schade, belediging van een ambtenaar in functie.

    Adviesrapport Raad voor Kinderbescherming
    Voor de OTP-zitting krijgt u een gesprek met de Raad voor de Kinderbescherming. De Raad stelt een rapport op. Hierin staat een advies voor het OM over de straf.

    Welke straffen kan ik op een OTP-zitting verwachten?

    • Taakstraf van maximaal 60 uur;
    • Geldboete;
    • Schadevergoeding voor het slachtoffer;
    • Seponeren onder bepaalde voorwaarden. 

    Het OM kan geen gevangenisstraf opleggen.

    Akkoord gaan of niet?
    Gaat u akkoord met het voorstel? Dan moet u de straf juist nakomen of uitvoeren.

    Accepteert u het voorstel niet of komt u het voorstel niet na? Dan legt de officier van justitie uw zaak alsnog aan de rechter voor. U krijgt hiervoor een dagvaarding thuis. De rechter beslist of en welke straf u krijgt.

    Advocaat nodig?
    Een advocaat is niet verplicht. Krijgt u op de OTP-zitting een taakstraf van meer dan 20 uren aangeboden of een boete hoger dan 115 euro? Dan krijgt u automatisch een gratis advocaat toegewezen. Neem voor meer informatie contact op met het Juridisch Loket.

Zitting strafrechter

  • Zitting politierechter

    Het Openbaar Ministerie (OM) stuurt u een dagvaarding voor de politierechter voor strafzaken waarin zij maximaal 1 jaar gevangenisstraf eisen. Bijvoorbeeld diefstal, rijden onder invloed, oplichting of mishandeling.

    Hoe verloopt een zitting bij de politierechter?
    De officier van justitie vertelt op de zitting waarvan u wordt verdacht en welke straf hij eist. De rechter kan u vragen stellen. U hoeft niet te antwoorden. U mag vertellen wat u van de verdenking en de straf vindt. Meestal hoort u direct of en welke straf u krijgt. De uitspraak krijgt u thuisgestuurd.
    Kijk voor meer informatie over de zitting bij de strafrechter op de website van de rechtspraak.

    Advocaat nodig?
    Een advocaat is niet verplicht. Soms is de hulp van een advocaat wel verstandig. Neem voor meer informatie contact op met het Juridisch Loket. Wij kunnen u verwijzen naar een strafrechtadvocaat.

    U bent niet verplicht om naar de zitting te gaan. U kunt uw verdediging overlaten aan uw advocaat. Hiervoor moet u hem machtigen. De rechter moet hiermee instemmen.

    Komt u niet op de zitting en heeft u geen advocaat? Dan behandelt de rechter uw zaak alsnog. Dit heet behandeling ‘bij verstek’. Soms wil de rechter dat u toch komt. Uw zaak wordt uitgesteld en u krijgt een brief met een oproep. In het uiterste geval laat de rechter u voor de zitting ophalen door de politie.

    Welke straf kan ik krijgen?

    • Taakstraf;
    • Boete;
    • (Voorwaardelijke) gevangenisstraf van maximaal een jaar;
    • Schadevergoeding voor het slachtoffer.

    De rechter kan u vrij spreken als er niet genoeg bewijs is.

  • Meervoudige strafkamer

    De meervoudige strafkamer (drie rechters) behandelt ingewikkelde of zwaardere strafzaken. Bijvoorbeeld moord, doodslag of heroïnehandel.

    Hoe verloopt een zitting bij de meervoudige strafkamer?
    Bij een zitting van de meervoudige kamer zijn drie rechters aanwezig. Vaak is er eerst een pro forma zitting waarinde rechters beslissen hoe de procedure verder zal gaan. Op een volgende zitting zal de officier van justitie vertellen welke straf hij eist. De rechters kunnen u vragen stellen. U hoeft geen antwoord te geven. U mag ook vertellen wat u van de verdenking en de straf vindt.
    U hoort bijna nooit meteen op de zitting of en welke straf u krijgt. De uitspraak is meestal twee weken na de zitting. U mag hierbij aanwezig zijn. U krijgt het vonnis ook thuisgestuurd.

    Advocaat nodig?
    Een advocaat is niet verplicht. Meestal is de hulp van een advocaat wel verstandig. Neem voor meer informatie contact op met het Juridisch Loket. Wij kunnen u verwijzen naar een strafrecht advocaat.

    U bent niet verplicht om naar de zitting te gaan. U kunt uw verdediging overlaten aan uw advocaat. Hiervoor moet u hem machtigen. De rechter moet hiermee instemmen.

    Komt u niet op de zitting en heeft u geen advocaat? Dan behandelt de rechter uw zaak alsnog. Dit heet behandeling ‘bij verstek’. Soms wil de rechter dat u toch komt. Uw zaak wordt uitgesteld en u krijgt een brief met een oproep. In het uiterste geval laat de rechter u voor de zitting ophalen door de politie.

    Welke straf kan ik krijgen?

    • Taakstraf;
    • Boete;
    • (Voorwaardelijke) gevangenisstraf van maximaal een jaar;
    • TBS;
    • Schadevergoeding voor het slachtoffer.

    De rechter kan hij u vrij spreken als hij vindt dat er niet genoeg bewijs is

Zitting kantonrechter

Het Openbaar Ministerie (OM) stuurt u een dagvaarding voor de kantonrechter voor lichte overtredingen. Bijvoorbeeld door rood rijden, geen voorrang verlenen of wildplassen.

Heeft u beroep ingesteld tegen een administratieve boete (bijvoorbeeld voor een kleine snelheidsovertreding of fietsen zonder licht)? Of heeft u een transactievoorstel niet betaald? Dan komt uw zaak ook voor de kantonrechter.

Hoe verloopt een zitting bij de kantonrechter?
De rechter geeft eerst uitleg over de zitting. Daarna doet hij kort onderzoek naar uw zaak, bijvoorbeeld door u vragen te stellen. Vervolgens vertelt de officier van justitie wat hij van uw zaak vindt en welke straf hij eist. U mag vertellen wat u van de verdenking en de straf vindt.
U krijgt meestal op de zitting van de kantonrechter te horen of en welke straf u krijgt. De uitspraak krijgt u thuisgestuurd.

Kijk voor meer informatie over de zitting kantonrechter op de website van de rechtspraak.

Welke straf kan ik krijgen?

  • Taakstraf;
  • Boete;
  • Ontzegging van de rijbevoegdheid;
  • Schadevergoeding voor het slachtoffer;
  • Vrijheidsstraf.

De kantonrechter kan u vrijspreken als er niet genoeg bewijs is.

Advocaat nodig?
Een advocaat is niet verplicht. Wilt u toch hulp van een advocaat? Voor een strafzaak bij de kantonrechter krijgt u meestal geen toevoeging (subsidie). U moet de advocaat zelf betalen. Tenzij sprake is van heel bijzondere omstandigheden. Neem voor meer informatie contact op met het Juridisch Loket.

Zitting kinderrechter

Minderjarigen tussen de 12 en 18 jaar die een (ernstig) strafbaar feit hebben gepleegd krijgen van het Openbaar Ministerie (OM) een dagvaarding voor de kinderrechter. De ouders krijgen ook een oproep om op de zitting bij de kinderrechter te komen.

Hoe verloopt een zitting bij de kinderrechter?
In de dagvaarding staat bij welke rechter u moet komen: de kantonrechter, de kinderrechter of de meervoudige kamer. U bent verplicht om naar de zitting te komen. Uw ouders moeten ook komen, als zij het ouderlijk gezag over u hebben.

De zitting bij de kinderrechter is meestal niet openbaar. De officier van justitie vertelt waarvan u wordt verdacht en welke straf hij eist. De rechter kan u vragen stellen. U hoeft geen antwoord te geven. U mag ook vertellen wat u van de verdenking en de straf vindt. Uw ouders mogen ook iets over u vertellen.

De kantonrechter en kinderrechter vertelt vaak meteen of en welke straf u krijgt. Bent u bij de meervoudige kamer geweest? Dan duurt een uitspraak meestal twee weken..
Kijk voor meer informatie over de zitting kinderrechter op de website van de rechtspraak of Recht voor jou.

Welke straf kan ik krijgen? 

  • Geldboete;
  • Taakstraf;
  • Gedragsbeïnvloedende maatregel;
  • Plaatsing in inrichting voor jeugdigen;
  • Schadevergoeding voor het slachtoffer;
  • Jeugddetentie van maximaal 2 jaar.

De rechter kan u vrijspreken als er niet genoeg bewijs is.

Advocaat nodig?
Een advocaat is niet verplicht. De hulp van een advocaat is wel verstandig. Moet u naar de kinderrechter of meervoudige kamer? Dan krijgt u van de rechter een gratis advocaat toegewezen. Wilt u een andere advocaat inschakelen? Dan betaalt u of uw ouders zelf de advocaat. Neem voor meer informatie contact op met het Juridisch Loket.

Meer informatie over dit onderwerp

  • Wanneer val ik onder het adolescentenstrafrecht?

    Als u tussen de 16 tot 23 jaar bent val t u onder een bijzondere regeling: het adolescentenstrafrecht. De rechter kan dan kiezen tussen de regels van het jeugdstrafrecht of het gewone strafrecht.

    Het uitgangspunt is dat de rechter bij jongeren van 16 en 17 jaar het jeugdstrafrecht toepast. En bij jongeren van 18 tot 23 jaar het gewone strafrecht. De rechter mag hiervan afwijken. Bijvoorbeeld vanwege de ernst van het strafbare feit, of persoonlijke omstandigheden van de verdachte. Op deze manier legt de rechter een straf op die het best bij de jongere past.

    Kijk voor meer informatie over het adolescentenstrafrecht op de website van de rechtspraak.

  • Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met de beslissing van de rechter?

    Uitspraak van de kantonrechter:
    Stel binnen 2 weken na de datum van de uitspraak hoger beroep in. Lees op de website van de rechtspraak hoe u dit doet.

    Let hierbij op het volgende:

    • Bij een boete lager dan € 50 kunt u slechts in uitzonderingsgevallen in hoger beroep;
    • Bij een boete tussen de € 50 en € 500 kan het gerechtshof besluiten om het beroep niet te behandelen. U moet de boete dan toch betalen.

    Wilt u hoger beroep instellen tegen een beslissing van de kantonrechter op uw beroep tegen een verkeersboete? Dat kan alleen als de boete hoger is dan €70,-. U moet dan binnen zes weken hoger beroep instellen. Kijk voor meer informatie hierover op onze website bij het onderwerp verkeersboetes.

    Uitspraak van de politierechter of de meervoudige kamer:
    Stel binnen 2 weken na de datum van de uitspraak hoger beroep in. Lees op de website van de rechtspraak hoe u dit doet en hoe de procedure verder verloopt.

  • Is het verstandig om afstand te doen van mijn recht om beroep in te stellen?

    Bent u het eens met het vonnis van de strafrechter? Dan kunt u tijdens de zitting afstand doen van uw recht om hoger beroep in te stellen. De rechter vraagt u meestal of u dit wilt. Twijfelt u? Doe dan geen afstand. Overleg na de zitting met uw advocaat over uw situatie. Of neem contact op met het Juridisch Loket. Wij kunnen u verwijzen naar een strafrecht advocaat.