Wie zijn erfgenamen?

Het erfrecht heeft standaardregels over wie de erfgenamen zijn van iemand die is overleden. Dit heet versterferfrecht. Dit geldt alleen als iemand geen testament heeft gemaakt. Met een testament is het mogelijk om af te wijken van de standaardregels. Dit heet testamentair erfrecht.

Kies uw situatie:

Ons advies:

Wanneer er geen testament is, bepaalt de wet of u erfgenaam bent en op welk deel u recht heeft. Dit heet versterferfrecht. De wet verdeelt erfgenamen in vier groepen:

  1. Echtgenoten (of geregistreerde partners), kinderen en/of hun afstammelingen
  2. Ouders, broers en zussen en hun afstammelingen
  3. Grootouders met hun (klein)kinderen; ooms, tantes, neefjes en nichtjes
  4. Overgrootouders met hun afstammelingen. 

Volgens de wet moet eerst worden bekeken of er erfgenamen in groep 1 aanwezig zijn. Zijn die er, dan erven zij. Is dat niet zo, dan wordt er gekeken of er erfgenamen zijn die in groep 2 vallen. Ontbreken die ook, dan komt groep 3 aan de beurt en vervolgens groep 4.

Ons advies:

In een testament kan worden afgeweken van de wettelijke regels (het versterferfrecht). Om te weten of de overledene een testament heeft opgemaakt, kunt u kosteloos het Centraal Testamentenregister (CTR) raadplegen. Het CTR geeft inzicht of een overledene een testament heeft gemaakt en bij welke notaris het testament wordt bewaard. Het CTR beschrijft niets over de inhoud van het testament.

Veelgestelde vragen

  • Wat is het verschil tussen versterferfrecht en testamentair erfrecht?

    Wanneer iemand overlijdt en er is geen testament opgemaakt, dan regelt de wet de manier waarop de erfenis wordt verdeeld. Dit heeft versterferfrecht. 

    Bij testamentair erfrecht wordt de erfenis geregeld met behulp van een testament. Een testament is een officiële akte die door de notaris wordt opgesteld. In het testament kan iemand bepalen wat er met zijn of haar erfenis moet gebeuren bij overlijden. Iedereen van 16 jaar en ouder kan een testament maken.

    Meer informatie over het verschil tussen versterferfrecht en testamentair erfrecht  leest u op de website van de Rijksoverheid.

  • Hoe weet ik zeker dat er geen testament is?

    Iedereen die ooit een testament heeft gemaakt, staat bij het Centraal Testamentenregister (CTR) geregistreerd. U kunt het CTR schriftelijk vragen of er een testament is gemaakt en bij welke notaris het testament wordt bewaard. Als er wel een testament is, dan kunt u de notaris vragen om een kopie van het testament.

  • Wat is de wettelijke verdeling?

    Wanneer iemand geen testament heeft opgemaakt en overlijdt met achterlating van een echtgenoot en kinderen, dan geldt de wettelijke verdeling. De wettelijke verdeling houdt het volgende in:

    • De langstlevende echtgenoot krijgt de gehele nalatenschap, inclusief de schulden.
    • De langstlevende echtgenoot is verplicht alle schulden te betalen. Zolang de kinderen niets ontvangen hebben, kunnen de schuldeisers zich alleen richten tot de langstlevende echtgenoot.
    • De kinderen krijgen hun erfdeel niet in handen. Hun erfdeel moet worden omgerekend in een geldbedrag. Zij krijgen daarvoor een geldvordering op de langstlevende echtgenoot. De kinderen kunnen hun geldbedrag in principe pas opeisen bij overlijden van de langstlevende of bij het faillissement/schuldsanering van de langstlevende.

    Als er sprake is van stieffamilie, dan hebben de kinderen wel de mogelijkheid hun eigen positie te verbeteren. Zij kunnen dan een beroep doen op een wilsrecht. Meer informatie over het wilsrecht  leest u op de website van de Rijksoverheid.

  • Ik woon samen. Ben ik erfgenaam van mijn partner?

    Als u samenwoont zonder getrouwd te zijn of zonder een geregistreerd partnerschap, dan erft u niet automatisch van elkaar. U kunt elkaar ook niet tot erfgenaam benoemen in een samenlevingscontract.

    Om elkaar toch te benoemen tot erfgenaam, moet u een testament laten opmaken. In het testament kunt u opnemen dat u uw geld en bezittingen aan uw partner nalaat.

  • Wat kost het opmaken van een testament?

    De kosten voor het opmaken van een testament verschillen per notaris, want de notaristarieven zijn vrij. Een eerste gesprek is soms gratis. Het loont de moeite om een offerte aan te vragen bij verschillende notarissen. U kunt notariskosten en -tarieven vergelijken op de website Notaristarieven.nl.  

    Heeft u een laag inkomen en vermogen?
    Voor het opmaken van een testament geldt dan het maximumtarief voor minder draagkrachtigen. Uw inkomen en vermogen mag dan niet te hoog zijn. Meer informatie over een notaris inschakelen leest u op onze website.

  • Kunnen kinderen worden onterfd?

    Kinderen kunnen in een testament worden onterfd. Zij zijn dan geen erfgenaam. Wel geeft de wet kinderen recht op een geldbedrag. Dit bedrag heet de legitieme (portie). Dit bedrag is meestal lager dan wat het kind had gekregen als er geen testament was.

  • Ik ben onterfd. Wat nu?

    Als u bent onterfd en aanspraak wilt maken op uw legitieme portie, dan moet u dit zelf aangeven bij de erfgenamen of executeur. Een executeur is iemand die in een testament is benoemd om namens de overledene de nalatenschap te regelen. Het is verstandig om schriftelijk aan te geven dat u aanspraak maakt op de legitieme portie. Na het overlijden heeft u hiervoor vijf jaar de tijd. Alleen kinderen kunnen aanspraak maken op de legitieme portie. Een onterfde echtgenoot kan dus geen aanspraak maken op de legitieme portie.

Kijk ook eens bij

Alle vragen over Erfenis
Deel deze pagina:
Naar boven

Disclaimer

Het Juridisch Loket is zorgvuldig als het gaat om het geven van betrouwbare en actuele informatie aan de bezoekers van deze website. Zij kan echter niet garanderen dat deze informatie altijd foutloos, volledig en actueel is. Daarom kunnen aan de informatie op deze website alsmede eventueel advies - per e-mail, via de vraagfunctie of op pagina’s van deze website - geen rechten worden ontleend. Verder aanvaardt het Juridisch Loket geen aansprakelijkheid voor schade als gevolg van onjuistheden of onvolledigheden in de aangeboden informatie, noch voor schade die het gevolg is van problemen veroorzaakt door, of inherent aan het verspreiden van informatie via het internet, zoals storingen of onderbrekingen van of fouten of vertraging in het verstrekken van informatie of diensten door Het Juridisch Loket of door u aan het Juridisch Loket door middel van de website of anderszins langs elektronische weg.

Op de website kunnen hyperlinks of andere verwijzingen naar informatie van (niet-)commerciële instellingen en organisaties zijn opgenomen. Het Juridisch Loket is niet verantwoordelijk voor de inhoud van die websites en informatie van derden.

Op de inhoud van de website, waaronder begrepen maar niet beperkt tot de teksten, look and feel, geluid- en beeldmateriaal, afbeeldingen, software, vormgeving, merken, logo’s, enige andere informatie en databanken rusten intellectuele eigendomsrechten welke aan het Juridisch Loket, haar licentiegevers en/of haar partners toebehoren. Deze inhoud mag uitsluitend worden gebruikt om van de website en de daarop aangeboden diensten gebruik te maken. Zonder uitdrukkelijke voorafgaande schriftelijke toestemming van het Juridisch Loket mag u de inhoud niet voor andere doeleinden aanwenden, waaronder begrepen, maar niet beperkt tot het verveelvoudigen en/of openbaar maken daarvan dan wel het verstrekken daarvan aan derden, al dan niet voor commerciële doeleinden.