Wie zijn erfgenamen?

In een testament wordt vastgelegd wat er na overlijden met de bezittingen van de overledene gebeurt. Het is wettelijk niet verplicht een testament op te maken. Wanneer er na overlijden geen testament is, bepaalt de wet of u erfgenaam bent en op welk deel u recht heeft.

Er is geen testament

Wanneer er geen testament is, bepaalt de wet of u erfgenaam bent en op welk deel u recht heeft. Dit heet versterferfrecht. De wet verdeelt erfgenamen in vier groepen:

  1. Echtgenoten (of geregistreerde partners), kinderen en/of hun afstammelingen
  2. Ouders, broers en zussen en hun afstammelingen
  3. Grootouders met hun (klein)kinderen; ooms, tantes, neefjes en nichtjes
  4. Overgrootouders met hun afstammelingen. 

Wie erft?

Volgens de wet moet eerst worden bekeken of er erfgenamen in groep 1 aanwezig zijn. Zijn die er, dan erven zij. Is dat niet zo, dan wordt er gekeken of er erfgenamen zijn die in groep 2 vallen. Ontbreken die ook, dan komt groep 3 aan de beurt en vervolgens groep 4.

Wettelijk verdeling

Als iemand geen testament heeft opgemaakt en overlijdt met achterlating van een echtgenoot en kinderen, dan geldt de wettelijke verdeling. De wettelijke verdeling houdt het volgende in:

  • De langstlevende echtgenoot krijgt de gehele nalatenschap, inclusief de schulden.
  • De langstlevende echtgenoot is verplicht alle schulden te betalen. Zolang de kinderen niets ontvangen hebben, kunnen de schuldeisers zich alleen richten tot de langstlevende echtgenoot.
  • De kinderen krijgen hun erfdeel niet in handen. Hun erfdeel moet worden omgerekend in een geldbedrag. Zij krijgen daarvoor een geldvordering op de langstlevende echtgenoot. De kinderen kunnen hun geldbedrag in principe pas opeisen bij overlijden van de langstlevende of bij het faillissement/schuldsanering van de langstlevende.

Wilsrecht

Als er sprake is van stieffamilie, dan hebben de kinderen wel de mogelijkheid hun eigen positie te verbeteren. Zij kunnen dan een beroep doen op een wilsrecht. Meer informatie over het wilsrecht leest u op de website van de Rijksoverheid.

Er is een testament

In een testament kan worden afgeweken van de wettelijke regels (het versterferfrecht). Om te weten of de overledene een testament heeft opgemaakt, kunt u kosteloos het Centraal Testamentenregister (CTR) raadplegen. Het CTR geeft inzicht of een overledene een testament heeft gemaakt en bij welke notaris het testament wordt bewaard. Het CTR beschrijft niets over de inhoud van het testament.

Meer informatie over dit onderwerp

  • Hoe weet ik zeker dat er geen testament is?

    Iedereen die ooit een testament heeft gemaakt, staat bij het Centraal Testamentenregister (CTR) geregistreerd. U kunt het CTR schriftelijk vragen of er een testament is gemaakt en bij welke notaris het testament wordt bewaard. Als er wel een testament is, dan kunt u de notaris vragen om een kopie van het testament.

  • Ik woon samen. Ben ik erfgenaam van mijn partner?

    Als u samenwoont zonder getrouwd te zijn of zonder een geregistreerd partnerschap, dan erft u niet automatisch van elkaar. U kunt elkaar ook niet tot erfgenaam benoemen in een samenlevingscontract.

    Om elkaar toch te benoemen tot erfgenaam, moet u een testament laten opmaken. In het testament kunt u opnemen dat u uw geld en bezittingen aan uw partner nalaat.

  • Ik ben onterfd. Wat nu?

    Als u bent onterfd en aanspraak wilt maken op uw legitieme portie, dan moet u dit zelf aangeven bij de erfgenamen of executeur. Een executeur is iemand die in een testament is benoemd om namens de overledene de nalatenschap te regelen. Het is verstandig om schriftelijk aan te geven dat u aanspraak maakt op de legitieme portie. Na het overlijden heeft u hiervoor vijf jaar de tijd. Alleen kinderen kunnen aanspraak maken op de legitieme portie. Een onterfde echtgenoot kan dus geen aanspraak maken op de legitieme portie.