Mag ik die grote boom in mijn tuin zonder vergunning kappen?

Nee. Het is het verboden om bomen te kappen die op particuliere grond staan binnen de bebouwde kom. U moet daarvoor een vergunning vragen bij de gemeente. Bijna elke gemeente heeft regels voor het kappen van bomen. Deze regels verschillen sterk van gemeente tot gemeente.

Voor 1 oktober 2010 had u voor het kappen van een boom binnen de bebouwde kom een kapvergunning nodig. Sinds 1 oktober 2010 bestaat de kapvergunning niet meer, maar heeft u een 'omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstand' nodig (hierna omgevingsvergunning of vergunning genoemd).

Bomen buiten de bebouwde kom vallen onder de Boswet. Iedere boom die hier gekapt wordt, moet gemeld worden bij de provinciale boswetambtenaar.

• Maar verplaatsen mag wel?

  Nee, ook voor rooien, verplaatsen en andere handelingen waardoor de boom dood kan gaan of ernstig beschadigd kan raken, moet u een vergunning hebben. Dat geldt ook voor kaal snoeien.
  
  Zelfs voor sommige struiken heeft u een vergunning nodig. Omdat die door de gemeente als boom worden gezien. De kans is groot dat u op de website van uw eigen gemeente alle regels en voorwaarden rond het kappen van bomen vindt. 

• Wordt zo'n omgevingsvergunning makkelijk verstrekt?

  Nee, zeker niet. Uw boom kan bijvoorbeeld beschermd blijken door gemeentelijke bepalingen of beleid. Ook kunnen uw buren of andere belanghebbenden de kap tegenhouden. Een andere mogelijkheid is dat u alleen een omgevingsvergunning voor het kappen van de boom krijgt op voorwaarde dat u een nieuwe boom aanplant. Al dan niet met dezelfde waarde in geld als de gekapte boom.

• Hoe kun je de waarde van een boom berekenen?

  Er zijn verschillende manieren om de waarde van een boom te berekenen. De in Nederland meest gebruikte methode was tot 2005 de methode Raad. Sindsdien is daar de waarderingsmethode volgens de richtlijnen van de NVTB bijgekomen.

• Om welke redenen kan een vergunning voor het kappen van een boom worden geweigerd?

  Dat hangt in de eerste plaats af van het beleid en de regelgeving van uw gemeente. Kort samengevat kan de vergunning geweigerd worden op een of meer van de volgende gronden:

  • Natuur- en milieuwaarden
  • Landschappelijke waarde
  • Cultuurhistorische waarde
  • Waarde voor het stads- of dorpsschoon
  • Waarde voor de recreatie en leefbaarheid

  Ook is het mogelijk dat een rechter de bijzondere waarde meeweegt die een boom of een groep bomen heeft voor bepaalde (groepen) mensen.
  
  Vraagt u een vergunning aan voor een boom die volgens u ziek of aangetast is, dan kan de gemeente zelf een boomdeskundige langs sturen. Concludeert deze dat de boom niet ziek (genoeg) is, dan kan ook dat reden zijn om geen vergunning af te geven.

• Ik wil die boom toch kappen, hoe pak ik dat aan?

  Omdat het kapbeleid per gemeente verschilt, kunt u het beste eerst bij uw gemeente informeren naar de voorschriften. U kunt dit ook opzoeken via het Omgevingsloket.
  
  Is er een omgevingsvergunning nodig? Gebruik dan het speciale formulier (op papier of digitaal) om deze aan te vragen. Hierop geeft u aan om welke boom het gaat, wat u er precies mee wilt doen en waarom. Motiveer de reden van uw aanvraag zo goed mogelijk. Is de boom bijvoorbeeld ziek, dan kan het helpen als u een verklaring van een boomdeskundige bijvoegt. Voor de eigenlijke vergunning moet u meestal leges betalen.
  
  LET OP: u kunt alléén een 'omgevingsvergunning voor het vellen van houtopstand' aanvragen als u eigenaar bent van de grond waarop de boom staat.
  
  En dan?
  Ook dat verschilt weer per gemeente, maar het volgende is wat er vaak gebeurt.
  De gemeente publiceert een aanvraag voor een omgevingsvergunning in de plaatselijke krant(en) en op de eigen website.
  De gemeente beslist vervolgens binnen 8 weken na indienen van de aanvraag, maar kan die termijn eenmalig met 6 weken verlengen voordat de 8 weken om zijn. Als bijvoorbeeld de boom moet worden gekapt, omdat u op die plek iets wilt bouwen dat niet is toegestaan op grond van het bestemmingsplan, dan heeft de gemeente een termijn van maximaal 26 weken om op de totale aanvraag te beslissen. Dan dient de aanvraag eerst met het conceptbesluit ter inzage te worden gelegd, waarna bedenkingen kunnen worden ingediend, voordat een positief besluit wordt genomen (openbare voorbereidingsprocedure).

  En als u na 8 weken nog niets heeft vernomen?
  In dat geval wordt de vergunning automatisch (van rechtswege) verleend. Daar hoort u binnen 2 weken bericht van te krijgen. Zo niet, dan kunt u vragen om toekenning van een dwangsom als niet binnen nog eens 2 weken is beslist door de gemeente.

  NB: de vergunning van rechtswege geldt niet voor de meer complexe aanvragen, zoals hierboven geschetst.

• En als de vergunning is verleend, wat dan?

  Meestal wordt de vergunning gepubliceerd in de plaatselijke pers en op de gemeentesite. Vanaf één dag nadat de vergunning naar u is gestuurd, hebben belanghebbenden nog 6 weken de tijd om bezwaar te maken tegen de vergunning.

• Ik wil niet dat mijn buurman zijn boom gaat kappen, hoe pak ik dat aan?

  In de plaatselijke krant of op de gemeentesite kunt u zien of er een vergunning voor het vellen van houtopstand is aangevraagd.
  Leest u dat een vergunning voor het vellen van houtopstand al is verleend en bent u het daar niet mee eens? Kijk dan op welke datum de vergunning naar de aanvrager wordt gestuurd. Vanaf de dag erna heeft u nog zes weken de tijd om een bezwaarschrift in te dienen.

  U kunt het beste aan de aanvrager vragen of hij wil wachten met kappen tot op het bezwaarschrift is beslist. Als hij dat niet wil of u kunt hem niet bereiken, dan moet u ook nog een verzoek om voorlopige voorziening indienen bij de voorzieningenrechter (President van de rechtbank, sector bestuursrecht) om de kap zo lang tegen te houden. Uw bezwaarschrift heeft dus niet automatisch een 'opschortende werking'!

  Let op: zorg voor feitelijk bewijsmateriaal. Bijvoorbeeld een rapport van een boomdeskundige over de gezondheid van de boom of foto's van uw uitzicht.

• Kan iedereen bezwaar maken tegen kapplannen?

  U kunt alleen bezwaar maken tegen kapplannen als u 'belanghebbende' bent. Dat bent u wanneer u direct zicht heeft op de boom vanuit uw huis of tuin. Dus als u directe buur bent of buurtgenoten. Belangrijk is dat u aannemelijk kunt maken dat u door het kappen van de boom echt wordt benadeeld.
  
  Een tweede groep belanghebbenden zijn verenigingen of stichtingen die zich volgens hun statuten inzetten voor het behoud van bomen.

Komt u er niet uit?