Wat zijn de voorwaarden en gevolgen van een concurrentiebeding?

Een concurrentiebeding kan van grote invloed zijn bij het aangaan van een nieuwe baan. U moet zich meestal aan een concurrentiebeding houden als aan alle voorwaarden is voldaan. Vaak kunt u een boete krijgen als u zich niet aan het concurrentiebeding houdt. Soms zijn de regels in het concurrentiebeding te streng, waardoor u zich er niet aan kunt houden. Wilt u van uw concurrentiebeding af? Dan kunt u hierover met de werkgever afspraken maken of u kunt naar de rechter gaan.

• Wat is een concurrentiebeding?

  Een concurrentiebeding is een bepaling in uw arbeidsovereenkomst. Daarin staat waar u zich aan moet houden als u bij een andere werkgever wilt gaan werken of als u zelf een bedrijf wilt starten. Een concurrentiebeding wordt meestal aan het begin van een arbeidsovereenkomst afgesproken. Maar later kan ook.

  Een concurrentiebeding bevat meestal één of meer van de volgende beperkingen:

  • Over het soort werkzaamheden die u mag uitvoeren. U mag bijvoorbeeld niet uw oude werkzaamheden bij de nieuwe werkgever gaan doen.
  • Over het type nieuwe werkgever. Bijvoorbeeld niet bij een directe concurrent.
  • Over de plaats. U mag bijvoorbeeld niet (meteen) hetzelfde werk doen binnen een bepaalde regio.
  • Over de tijd. U mag bijvoorbeeld niet binnen 1 of 2 jaar bij een concurrent hetzelfde werk gaan doen.

  Een relatiebeding kan deel uitmaken van uw concurrentiebeding: u mag dan geen ‘klanten meenemen’ of benaderen.

• Wanneer zit ik aan een concurrentiebeding vast?

  U zit vast aan een concurrentiebeding als aan alle van de volgende voorwaarden is voldaan:

  • Het moet schriftelijk zijn vastgelegd in een overeenkomst tussen u en uw werkgever. Bijvoorbeeld in uw arbeidsovereenkomst.
  • De werknemer moet meerderjarig zijn en een 'natuurlijk persoon' (dus niet bijvoorbeeld een management-bv).

  Bedrijven werken vaak met standaard arbeidscontracten waarin een concurrentiebeding is opgenomen. U bent niet verplicht daarmee akkoord te gaan als u het er niet mee eens bent.

• Wat gebeurt er als ik ergens anders ga werken?

  Het concurrentiebeding komt in beeld, zodra u ergens anders gaat werken of zelf een onderneming start. Dit kan zijn omdat u zelf ontslag heeft genomen, maar in de regel ook als u ontslag heeft gekregen.

  Als u zich niet houdt aan de regels van het concurrentiebeding (bijvoorbeeld dat u bij een concurrent gaat werken), staat daar vaak een boete op. Wat u wel of niet mag doen, hangt af van wat er precies in uw concurrentiebeding staat. U hoeft dus niet altijd een boete te betalen als u ergens anders gaat werken. Twijfelt u of u  uw concurrentiebeding overtreedt, neem dan contact met ons op.

  De hoogte van de boete staat vaak in uw arbeidscontract. Meestal in het concurrentiebeding zelf, maar soms ook in een losse bepaling (boetebeding).

• Wat zijn de gevolgen op het concurrentiebeding als ik een andere functie krijg?

  Een ingrijpende functiewijziging betekent niet automatisch dat uw concurrentiebeding niet meer geldig is, of dat er nieuwe bedingen nodig zijn. Een aantal factoren speelt mee.

  Bijvoorbeeld of de arbeidsverhouding vergaand is veranderd. Of het concurrentiebeding door de nieuwe functie zwaarder is gaan wegen. Of in hoeverre de belangen van werkgever en werknemer zijn veranderd. En of de functiewijziging was te voorzien. Dat is het geval als u een 'logische' carrièrestap maakt, bijvoorbeeld van junior tot senior medewerker in een leidinggevende functie.

• Kan ik van het concurrentiebeding afkomen?

  Samen oplossen
  Als u vast zit aan een concurrentiebeding en u wilt bij een andere werkgever gaan werken wat in strijd is met uw concurrentiebeding, kunt u allereerst in overleg gaan met uw werkgever. Wellicht houdt deze u niet aan het concurrentiebeding, of is hij bereid om een minder streng concurrentiebeding met u af te spreken. Zorg ervoor dat de afspraken op papier komen.

  Als het niet lukt om met uw ex-werkgever tot een oplossing te komen, kunt u mediation voorstellen. Een onafhankelijke derde begeleidt u dan bij het vinden van een goede oplossing.

  Probeer eventueel ook uw oude en uw nieuwe werkgever bij het overleg te betrekken. Misschien komt u er gezamenlijk wel uit. Er kunnen bijvoorbeeld afspraken worden gemaakt over welke relaties u met rust laat. Of uw nieuwe werkgever betaalt uw oude werkgever een vergoeding zodat u alsnog voor de nieuwe werkgever mag gaan werken.

  Naar de rechter
  Bent u nog niet in dienst van uw nieuwe werkgever, dan kunt u vooraf (dus vóór u ontslag neemt) zelf een procedure bij de kantonrechter beginnen. U vraagt dan om vernietiging of matiging van het beding, of om een uitspraak over de geldigheid. De rechter kan niet alleen het concurrentiebeding matigen of vernietigen, maar ook de boete.

  Wanneer de geldigheid van een concurrentiebeding aan de rechter wordt voorgelegd, zal deze de belangen van beide partijen afwegen. Uitgangspunt is wat beide partijen bij het aangaan van het concurrentiebeding verklaard en verwacht hebben.

  Bij dit alles speelt ook nog mee dat de vrijheid van arbeidskeuze een grondrecht is in Nederland.

• Welke werkgeversbelangen kunnen voor de rechter meetellen?

  Wanneer de geldigheid van een concurrentiebeding aan de rechter wordt voorgelegd, zal deze de belangen van beide partijen afwegen. Uitgangspunt is wat beide partijen bij het aangaan van het concurrentiebeding verklaard en verwacht hebben. De rechter zal zeker de volgende argumenten van een werkgever meewegen:

  • De werknemer kent bedrijfsgeheimen of beschikt over andere concurrentiegevoelige informatie.
  • Hij/zij heeft veel persoonlijke contacten met relaties van het bedrijf.
  • Het dienstverband loopt al langere tijd.
  • De werknemer bekleedt een sleutelfunctie binnen het bedrijf.
  • De werknemer wil zelf ontslag nemen.
  • De werkgever heeft cursussen betaald voor de werknemer of op andere manieren geïnvesteerd in zijn of haar vakkennis.
• Welke werknemersbelangen kunnen voor de rechter meetellen?

  Wanneer de geldigheid van een concurrentiebeding aan de rechter wordt voorgelegd, zal deze de belangen van beide partijen afwegen. Uitgangspunt is wat beide partijen bij het aangaan van het concurrentiebeding verklaard en verwacht hebben. De rechter zal zeker de volgende argumenten van een werknemer meewegen:

  • Uw broodwinning. Dat is een zwaarwegend belang, dat in het gedrang komt als u door het concurrentiebeding niet of moeilijk nieuw werk kunt vinden, of een nieuwe baan dreigt kwijt te raken.
  • U kunt u verbeteren. Bijvoorbeeld een hogere functie krijgen en/of meer gaan verdienen.
  • U bent maar kort bij de oude werkgever in dienst geweest en/of er was sprake van een tijdelijk dienstverband.
  • Uw werkgever heeft u zelf ontslagen.
  • De beperkingen in uw concurrentiebeding zijn 'onredelijk belastend'. Dat kan bijvoorbeeld gelden voor extreem lange periodes waarbinnen u niet voor een concurrerend bedrijf mag werken. Of een te ruime omschrijving van de werkzaamheden, of een te weidse geografische beperking. 
  • U heeft zo'n goede relatie met bepaalde klanten, of bent zo waardevol voor hen, dat deze klanten u op eigen initiatief volgen of overstappen naar uw nieuwe werkgever of bedrijf.
• Wat kan de rechter beslissen over uw concurrentiebeding?

  Na afweging van de belangen van beide partijen kan de rechter tot verschillende oplossingen komen:

  • Het concurrentiebeding blijft gehandhaafd, omdat de belangen van de werkgever groter worden gevonden dan die van de werknemer.
  • Het beding blijft overeind, maar de werkgever moet de werknemer een vergoeding betalen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als het belang van de werkgever groot is, maar de werknemer door handhaving van het geding financieel benadeeld wordt.
  • Het beding wordt vernietigd, omdat het bijvoorbeeld onredelijk belastend is voor de werknemer.
  • Het beding wordt gematigd. De periode dat een werknemer niet bij de concurrent mag gaan werken kan bijvoorbeeld worden teruggebracht van enkele jaren tot 1 jaar. Of het beding wordt beperkt tot een bepaalde regio, of bepaalde nauw omschreven werkzaamheden.

Komt u er niet uit?