Echtscheiding: hoe regelt u dat?
Bij een echtscheiding beëindigt de rechter uw huwelijk. U heeft dan geen juridische banden meer met elkaar, zodat u later eventueel weer met iemand anders kunt trouwen. Voor een verzoek tot echtscheiding heeft u een advocaat nodig.
Als een of beide partners willen scheiden moet er veel geregeld worden. Wat precies hangt sterk af van uw persoonlijke situatie:
- Zijn er jonge kinderen?
- Heeft u allebei inkomen, of is er maar één 'kostwinner'?
- Heeft u een koopwoning samen of huurt u?
- Is er tijdens het huwelijk pensioen opgebouwd en zo ja, door wie?
- Bent u getrouwd in gemeenschap van goederen of zijn er huwelijkse voorwaarden?
Heel belangrijk is ook of u nog met elkaar afspraken kunt maken. Staat u lijnrecht tegenover elkaar, dan zal de scheiding moeizamer verlopen. En daardoor vaak duurder uitvallen.
- Op welke grond kan de rechter uw huwelijk ontbinden?
Er is maar één wettelijke grond voor echtscheiding: 'duurzame ontwrichting' van het huwelijk. Dat betekent dat de verhouding tussen u beiden zo slecht is, dat bij elkaar blijven niet langer mogelijk is en dat er ook geen reële kans is dat het weer goed komt. Wie er schuld heeft aan de scheiding maakt niet uit.
- Hoe kunt u het beste een echtscheidingsprocedure beginnen?
Probeer eerst om samen alvast afspraken te maken over de kinderen, alimentatie, het huis en uw gezamenlijke spullen. Het is verstandig om daarbij gebruik te maken van mediation. Een mediator is onpartijdig en gaat niet in op de vraag 'wie er gelijk heeft'. Hij of zij is opgeleid om beide partijen te helpen goede afspraken te maken.
Deze afspraken worden vastgelegd in een vaststellingsovereenkomst. Hiermee kan een advocaat een gemeenschappelijk verzoek tot echtscheiding indienen. Sommige mediators zijn ook advocaat. In dat geval kan hij of zij na de mediation de scheiding namens u allebei aanvragen.
- Heeft u een advocaat nodig?
Ja, in ieder geval voor de eigenlijke echtscheidingsprocedure bij de rechter. Alleen een advocaat kan een verzoekschrift tot echtscheiding indienen en u zo nodig vertegenwoordigen bij de rechtbank. Als er nog goed overleg tussen u en uw partner mogelijk is kunt u samen één advocaat nemen. Zo niet, dan heeft u er allebei een nodig.
Wanneer samen één advocaat?
Als u in onderling overleg of na mediation het op alle punten met elkaar eens bent, kunt u samen één advocaat nemen. U vraagt dan echtscheiding aan op 'gemeenschappelijk verzoek'. Uw advocaat dient een verzoekschrift in bij rechtbank. Daarin staat welke afspraken u heeft gemaakt. De rechter doet uitspraak in een echtscheidingsbeschikking.
Wanneer ieder een eigen advocaat?
Als u er samen niet uitkomt (ook niet met mediation) moet u allebei een advocaat inschakelen. U laat het onderhandelen dan over aan de advocaten, die u ook bij de rechter vertegenwoordigen. De rechter luistert naar beide partijen en doet daarna uitspraak. In dit geval heeft u allebei advocatenkosten. Ook kan het langer duren voor de scheiding rond is.
- Wat staat er in het verzoek tot echtscheiding?
Behalve een verzoek om het huwelijk te ontbinden kunnen er verschillende andere verzoeken worden ingediend. Bijvoorbeeld:
- Hoe u het ouderlijk gezag wilt regelen
- De omgangsregeling met de kinderen
- De partneralimentatie
- De kinderalimentatie
- De verdeling van uw gezamenlijke bezittingen (de 'boedel') en eventuele schulden
- De gezamenlijke huur- of koopwoning
- Het pensioen
- Wat is een echtscheidingsconvenant?
Dit is een overeenkomst waarin allerlei zaken voor na de scheiding geregeld worden. Bijvoorbeeld:
- Over de kinderen (ouderlijk gezag en omgangsregeling)
- De woning
- De alimentatie
- Het pensioen
- De verdeling van de boedel en eventuele schulden
Als u het eens bent over de verdeling van de spullen kunt u zelf uw afspraak op papier zetten. Het is wel verstandig om er nog even door een advocaat naar te laten kijken. Als u daar samen om vraagt neemt de rechter het echtscheidingsconvenant op in de echtscheidingsbeschikking.
- Hoe regelen we dingen die niet zolang kunnen wachten?
Als u wilt scheiden moet een aantal dingen meestal acuut geregeld worden. Bijvoorbeeld:
- De verzorging van de kinderen
- Geld voor levensonderhoud van een partner met geen of weinig inkomen
- Wie er zolang in de gezamenlijke woning mag blijven
- Wie zolang de gezamenlijke eigendommen mag gebruiken (bijvoorbeeld de auto)
Probeer eerst om samen voorlopige afspraken te maken. Schakel daarbij zo nodig een mediator in. Komt u er dan nog niet uit, dan kan één van u beiden via de eigen advocaat een voorlopige voorziening bij de rechter aanvragen. De rechter hoort de advocaten van beide partijen en beslist. Van die uitspraak krijgt u schriftelijk bericht. Op dat moment gaan de voorlopige voorzieningen in. Soms verwijst de rechter u eerst naar een mediator.
Een voorlopige voorziening is niet definitief. Als er zich belangrijke wijzigingen voordoen in uw persoonlijke omstandigheden, kunt u de rechter altijd vragen om een aanpassing.
- Hoe gaat de echtscheidingsprocedure verder?
Als u degene bent die het initiatief neemt tot de scheiding schrijft uw advocaat meestal een brief aan uw partner waarin staat dat u wilt scheiden. Er zit een voorstel bij over hoe de scheiding geregeld kan worden. Er zijn dan 2 mogelijkheden:
- Uw partner is het eens met de inhoud van het echtscheidingsverzoek. Uw partner laat weten akkoord te gaan. Er komt geen zitting van de rechtbank en de zaak wordt schriftelijk afgehandeld. Uw partner heeft geen advocaat nodig.
- De andere partij is het niet eens met de inhoud van het echtscheidingsverzoek of reageert niet.
Uw advocaat dient een ‘eenzijdig verzoekschrift’ in bij de rechtbank. Het verzoekschrift wordt door een deurwaarder bij uw partner afgegeven (‘betekend’). Uw partner moet dan binnen 6 weken reageren met:
- Een verzoek om uitstel, of
- Een verweerschrift, met eventueel een tegenverzoek
In beide gevallen komt er een zitting van de rechtbank, waarop u allebei gehoord wordt. U heeft ook allebei een advocaat nodig. De rechter kan u eerst verwijzen naar een mediator, of meteen de knoop doorhakken en een echtscheidingsbeschikking uitspreken.
U kunt tot 3 maanden na de datum in de echtscheidingsbeschikking nog in beroep gaan. Als u dat wilt kan uw advocaat dat voor u regelen.
- Hoe lang kan het duren voor de scheiding helemaal rond is?
Minimaal 3 maanden, als u samen om de scheiding vraagt en minimaal een half jaar als het verzoek tot echtscheiding van één partner komt. De scheiding is pas definitief als de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand waar uw huwelijk is gesloten. De advocaat die de scheiding heeft aangevraagd moet daarvoor een verzoek indienen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand.
Als geen van u beiden in beroep wil gaan tegen het verzoek tot echtscheiding kan dit direct gebeuren. Anders pas als de beroepstermijn van 3 maanden is verstreken. De inschrijving moet worden ingeschreven binnen 6 maanden na de uitspraak van de rechter. Anders is de scheiding ongeldig en moet de hele procedure over!
Als één van u tweeën wel in beroep gaat, of als er veel onderhandeld moet worden, kan het veel langer dan een half jaar duren voor de echtscheiding rond is.
- Wat kost een echtscheiding?
In ieder geval krijgt u te maken met advocatenkosten, griffierechten en eventueel de kosten van een mediator. Daar kunnen allerlei andere kosten bijkomen: voor uittreksels en advieskosten (bijvoorbeeld van een belastingconsulent, accountant of fiscalist). De meeste rechtsbijstandverzekeringen sluiten echtscheidingsprocedures uit. Check daarom uw polisvoorwaarden goed. Soms worden wel de kosten van een mediator vergoed. Voor lagere inkomens is gesubsidieerde rechtsbijstand mogelijk voor zowel een mediator als een advocaat.
U kunt op 3 manieren de scheidingskosten in de hand houden:
- Door samen afspraken te maken en samen één advocaat te nemen om een gemeenschappelijk echtscheidingsverzoek in te dienen
- Door samen afspraken te maken en af te spreken dat één van u beiden het echtscheidingsverzoek indient en de ander daartegen niet in beroep gaat. Ook dan is er geen tweede advocaat nodig
- Door een mediator in te schakelen in plaats van meteen allebei een advocaat in de arm te nemen
- In het buitenland/met een buitenlander getrouwd?
Familierecht is ingewikkeld en verschilt per land. Bent u in het buitenland getrouwd, woont u in het buitenland of heeft één van u een andere nationaliteit? Vraag advies aan het Juridisch Loket!
- Meer informatie
Een reactie over deze pagina? Geef het ons door
Datum bijgewerkt:
05-07-2010