Hoe kunnen we als samenwoners van elkaar erven?

Om elkaar te benoemen tot erfgenaam is het noodzakelijk dat er een testament wordt opgemaakt. In het testament kunt u opnemen dat u uw geld en bezittingen aan uw partner nalaat.

Hoe lang u ook samenwoont, u bent niet automatisch elkaars erfgenaam. U kunt elkaar ook niet tot erfgenaam benoemen in een samenlevingscontract.

Overlijdt iemand zonder testament, dan wordt de nalatenschap geregeld volgens het erfrecht. In het geval van een huwelijk of geregistreerd partnerschap zijn de langstlevende partner samen met de eventuele kinderen van de overledene (en de ouders en de grootouders van de overledene), de wettige erfgenamen.

• Hoe maak ik mijn testament op?

  Daarvoor moet u naar een notaris. Deze bespreekt eerst samen met u uw situatie (vermogen, wel of geen kinderen, enzovoort) en uw wensen. U krijgt advies over de beste manier om alles te regelen. Vervolgens wordt alles in wettelijk taal vastgelegd in een akte, die u ondertekent. De notaris bewaart het origineel, u krijgt een afschrift. De notaris geeft ook bij het Centraal Testamentenregister op dat u testament hebt gemaakt en waar dat wordt bewaard. Bij overlijden wordt het Centraal Testamentenregister geraadpleegd.

• Wat kan ik in mijn testament zetten?

  In een testament kunt u precies aangeven wat u wilt nalaten en aan wie. U kunt ook mensen uitsluiten. U kunt bijvoorbeeld bepalen dat een deel van uw vermogen na uw dood naar uw partner gaat. Maar ook dat dit erfdeel na zijn of haar dood niet naar zijn of haar kinderen gaat.

• Wat kost het opmaken van een testament?

  De kosten verschillen per notaris, want de notaristarieven zijn vrij. Een eerste gesprek is soms gratis. Het loont dus de moeite om een offerte aan te vragen bij verschillende notarissen. De kosten zijn, afhankelijk van wat u wilt regelen, al snel € 500 tot € 1000. U kunt notariskosten en -tarieven vergelijken op de website Notaristarieven.nl.

  Heeft u een laag inkomen en vermogen?
  Voor het opmaken van een testament geldt dan het maximumtarief voor minder draagkrachtigen. Uw inkomen en vermogen mag dan niet te hoog zijn.

  >> Lees meer informatie over een notaris inschakelen.

• Hoe zit het met erfbelasting?

  Over een erfenis moet belasting betaald worden: erfbelasting (voorheen 'successierechten' genoemd). Getrouwde of geregistreerde partners die van elkaar erven, hebben een hoog vrijstellingsbedrag voor de erfbelasting. Zij moeten dus pas vanaf een hoger geërfd bedrag belasting betalen. Bovendien vallen ze in een extra gunstige tariefgroep.

  Ook samenwonenden kunnen in aanmerking komen voor deze erfbelastingvoordelen. U moet dan worden aangemerkt als partners voor erfbelasting. Hiervoor gelden bepaalde voorwaarden.

  Bent samenwonend met notarieel samenlevingscontract?
  U bent partners voor de erfbelasting als u voorafgaand aan het overlijden minstens 6 maanden aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • U hebt een door een notaris opgemaakt samenlevingscontract met een wederzijdse zorgverplichting.
  • U bent allebei 18 jaar of ouder.
  • U staat, na de 18e verjaardag van de jongste partner, allebei op hetzelfde adres ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente of een vergelijkbare administratie buiten Nederland.
  • U bent geen bloedverwanten in de rechte lijn. Bloedverwanten in de rechte lijn zijn bijvoorbeeld een vader en zijn dochter en een grootmoeder en haar kleinzoon. Voor mantelzorgers hoeft deze voorwaarde niet te gelden.
  • U mag maar met zijn tweeën aan de voorwaarden hierboven voldoen. Drie of meer mensen kunnen niet allemaal elkaars partner zijn.

  Overgangsregeling notarieel samenlevingscontract
  Samenwonenden moeten vanaf 1 januari 2012 een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting hebben. Heeft u tussen 1 januari 2010 en 1 januari 2012 een samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting afgesloten? Dan hoeft dit contract niet minstens 6 maanden oud te zijn. Als u wel voldoet aan de andere voorwaarden die hierboven staan, bent u dus partners voor de erfbelasting.

  Bent u samenwonend zonder notarieel samenlevingscontract?
  U bent partners voor de erfbelasting als u aan de volgende voorwaarden voldoet:

  • U bent allebei 18 jaar of ouder.
  • U staat allebei minimaal 5 jaar op hetzelfde adres ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens van de gemeente of een vergelijkbare administratie buiten Nederland.
  • U bent geen bloedverwanten in de rechte lijn. Bloedverwanten in de rechte lijn zijn bijvoorbeeld een vader en zijn dochter en een grootmoeder en haar kleinzoon.
  • U mag maar met zijn tweeën aan de voorwaarden hierboven voldoen. Drie of meer mensen kunnen niet allemaal elkaars partner zijn.

  Is het samenwonen tegen uw wil beëindigd?
  Woonde u eerder samen, maar stond u in 2011 niet het hele jaar ingeschreven op hetzelfde adres? Dan blijft u partner voor de erfbelasting als het samenwonen tegen uw wil is beëindigd. Bijvoorbeeld door een opname in een verpleeghuis of een kliniek.
  
  bron: www.belastingdienst.nl

  Meer weten?
  Lees meer informatie over erfbelasting op de website van de Belastingdienst. Daar vindt u ook de laatste vrijstellingbedragen, tarieven erfbelasting en een handige rekenmodule erfbelasting.

• Wat is het verschil tussen een regeling in een samenlevingscontract en een testament?

  Dit wordt het duidelijkst met een voorbeeld. Stel, u en uw partner hebben een samenlevingscontract. Daarin staat onder meer dat bij overlijden van één van u de ander alle gezamenlijk aangekochte bezittingen mag houden. Geen van u beiden heeft een testament en u heeft samen geen kinderen.
  
  Overlijdt uw partner, dan mag u alleen houden wat u samen hebt gekocht. Maar alle overige bezittingen van uw partner gaan naar de erfgenamen, meestal de familie. Van de eventuele spaartegoeden en andere eigendommen op naam van uw partner krijgt u niets. Wilt u dit voorkomen, dan zult u per testament elkaar tot erfgenaam moeten benoemen.
  
  Meer informatie over samenwonen en erven vindt u op de website Notaris.nl.

• Meer weten?

  Het erfrecht zit vol haken en ogen. Voor algemene vragen over testamenten en samenlevingscontracten kunt u op werkdagen van 09.00 - 14.00 uur bellen met de Notaristelefoon via 0900 - 346 93 93 (€ 0,80 p/m).

  Uitgebreide informatie over erven met testament vindt u op de website Notaris.nl.

  Op de website van de Rijksoverheid vindt u antwoord op veelgestelde vragen over de erfenis.

Komt u er niet uit?