Wat zijn de verschillen tussen samenwonen en een huwelijk of geregistreerd partnerschap?

Als u gehuwd of geregistreerd partner bent, dan zijn er een aantal verschillen met wanneer u alleen samenwoont met uw partner. Ook is er op sommige vlakken tussen het geregistreerd partnerschap een verschil met het huwelijk.

Als u gaat samenwonen zonder samenlevingscontract blijft u voor de wet dezelfde status houden als toen u allebei nog alleenwonend was. Maar zelfs mét samenlevingscontract blijven er grote verschillen met een huwelijk of geregistreerd partnerschap bestaan. Een aantal van die verschillen kunt u opheffen door bepalingen in uw samenlevingscontract op te nemen.

• Welke rechten en plichten hebben mijn partner en ik?

  Huwelijk: volgens de wet heeft u automatisch rechten en plichten tegenover elkaar en ten opzichte van de buitenwereld. Als u in gemeenschap van goederen getrouwd bent is voor grotere aankopen bijvoorbeeld de toestemming van de andere partner nodig. Beide partners zijn ook verantwoordelijk voor elkaars schulden.

  Geregistreerd partnerschap: volgens de wet heeft u automatisch rechten en plichten tegenover elkaar en ten opzichte van de buitenwereld. Als u in gemeenschap van goederen geregistreerd partner bent is voor grotere aankopen bijvoorbeeld de toestemming van de andere partner nodig. Beide partners zijn ook verantwoordelijk voor elkaars schulden.

  Samenwonen: indien u geen samenlevingsovereenkomst heeft en op geen andere wijze afspraken heeft vastgelegd, heeft u geen rechten en plichten ten opzichte van elkaar. Indien u een samenlevingscontract heeft, geldt deze overeenkomst alleen tussen de twee betrokken partners. Er zijn geen verplichtingen ten opzichte van derden. Ten opzichte van elkaar zijn er alleen verplichtingen op die punten waar afspraken over zijn gemaakt.

• Krijg ik of mijn partner gemeenschappelijk eigendom?

  Huwelijk: u heeft in beginsel gemeenschappelijk eigendom, tenzij u huwelijke voorwaarden heeft laten opstellen.

  Geregistreerd partnerschap: u heeft in beginsel gemeenschappelijk eigendom, tenzij u partnerschapvoorwaarden heeft laten opstellen.

  Samenwonen: er is geen gemeenschappelijk eigendom, behalve als er afspraken zijn vastgelegd in een samenlevingscontract of notariële akte.

• Heb ik of mijn partner een onderhoudsplicht?

  Huwelijk: u heeft op basis van de wet een onderhoudsplicht ten opzichte van elkaar. Dit kan anders zijn als u op huwelijkse voorwaarden getrouwd bent.

  Geregistreerd partnerschap: u heeft op basis van de wet een onderhoudsplicht ten opzichte van elkaar. Dit kan anders zijn als u op partnerschapvoorwaarden geregistreerd partner bent.

  Samenwonen: u heeft geen onderhoudsplicht ten opzichte van elkaar, tenzij u afspraken heeft vastgelegd in de samenlevingscontract of notariële akte.

• Moet ik of mijn partner partneralimentatie betalen?

  Huwelijk: u of uw partner heeft na het einde van het huwelijk een alimentatieplicht, dit op grond van de onderhoudsplicht die geldt, dit kan anders zijn als u op huwelijkse voorwaarden getrouwd bent. 

  Geregistreerd partnerschap: u of uw partner heeft na het einde van het geregistreerd partnerschap een alimentatieplicht, dit op grond van de onderhoudsplicht die geldt, dit kan anders zijn als u op partnerschapvoorwaarden geregistreerd partner bent.
   
  Samenwonen: er geldt voor u of uw partner geen alimentatieplicht ten opzichte van elkaar, tenzij u afspraken heeft vastgelegd hierover in uw samenlevingscontract of notariële akte.

• Heb ik of mijn partner rechten met betrekking tot de huurwoning?

  Huwelijk: u bent elkaars medehuurder. Bij overlijden van de partner, mag de ander in de huurwoning blijven.

  Geregistreerd partnerschap: u bent elkaars medehuurder. Bij overlijden van de partner, mag de ander in de huurwoning blijven.

  Samenwonen: u bent geen medehuurder van elkaar. Bij overlijden van één van u mag de achterblijvende partner niet automatisch in de gezamenlijke huurwoning blijven wonen. Met name als het huurcontract op naam van de overleden partner staat kan dat problemen geven. U kunt deze problemen voorkomen door het medehuurderschap tijdens het samenwonen aan te vragen.

• Heb ik of mijn partner rechten met betrekking tot de koopwoning?

  Huwelijk: u heeft in beginsel gemeenschappelijk eigendom, tenzij u huwelijke voorwaarden heeft laten opstellen.

  Geregistreerd partnerschap: u heeft in beginsel gemeenschappelijk eigendom, tenzij u partnerschapvoorwaarden heeft laten opstellen.

  Samenwonen: er is geen gemeenschappelijk eigendom, behalve als er afspraken zijn vastgelegd in een samenlevingscontract of notariële akte of als uw beiden namen op de eigendomsakte van de woning staan.

• Heb ik of mijn partner gezag over de kinderen?

  Huwelijk: u heeft beide automatisch gezamenlijk ouderlijk gezag over de kinderen.

  Geregistreerd partnerschap: de man dient het kind te erkennen, waarna u beiden gezamenlijk ouderlijk gezag heeft over de kinderen.

  Samenwonen: u heeft geen gezamenlijk ouderlijk gezag, alleen de moeder heeft gezag over de kinderen. Wil de vader dat ook, dan moet hij eerst het kind erkennen en vervolgens ‘gezamenlijk gezag’ aanvragen bij de rechtbank.

• Heb ik of mijn partner recht op het pensioen?

  Huwelijk: bij beëindiging van het huwelijk dienen u en uw partner het pensioen te verdelen dat tijdens de huwelijksperiode is opgebouwd. Tenzij u dit heeft uitgesloten in de huwelijke voorwaarden.

  Geregistreerd partnerschap: bij beëindiging van het geregistreerd partnerschap dienen u en uw partner het pensioen te verdelen dat tijdens het geregistreerd partnerschap is opgebouwd. Tenzij u dit heeft uitgesloten in de partnerschapvoorwaarden.

  Samenwonen: u hoeft bij beëindiging van de relatie het opgebouwde pensioen niet te verdelen, tenzij u dit heeft vastgelegd in het samenlevingscontract of notariële akte.

• Erven mijn partner en ik van elkaar?

  Huwelijk: u en uw partner zijn automatisch erfgenaam van elkaar, tenzij bij testament anders is vastgelegd.

  Geregistreerd partnerschap: u en uw partner zijn automatisch erfgenaam van elkaar, tenzij bij testament anders is vastgelegd.

  Samenwonen: de langstlevende partner erft niets, tenzij er iets geregeld is bij testament.

• Meer weten?

  Op de website van de Rijksoverheid vindt u meer informatie over de verschillende samenlevingsvormen. Of download de brochure 'Trouwen, geregistreerd partnerschap en samenwonen'.

Komt u er niet uit?