Echtscheiding: hoe regel ik dat?

Nadat u met uw partner heeft besloten te gaan scheiden, kunt u eerst proberen om samen afspraken te maken over de echtscheiding. Het gaat hierbij om afspraken over de kinderen (ouderlijk gezag en omgangsregeling), alimentatie, de woning, het pensioen en de verdeling van de gezamelijke spullen en eventuele schulden. De afspraken zijn het beste na te komen als deze onderling zijn gemaakt.

Bent u getrouwd op huwelijkse voorwaarden? Dan moet u bij het maken van de afspraken over de echtscheiding rekening houden met de afspraken in de huwelijkse voorwaarden.

Het is verstandig om de gemaakte afspraken op papier te zetten in een zogenaamde echtscheidingsplan. Wanneer u kinderen heeft met uw echtgenoot, moet u ook afspraken maken in een ouderschapsplan. Op de website van de Raad voor Rechtsbijstand vindt u een handig hulpmiddel om zelf een echtscheidingplan en ouderschapsplan te maken. 

Als u de afspraken op papier heeft gezet, dan heeft u een  advocaat nodig om de echtscheiding aan te vragen. Lees verder bij stap 5 hoe u het verzoek om echtscheiding indient.

Lukt het niet (helemaal) om afspraken te maken over de echtscheiding, dan kunt u de hulp vragen van een mediator (bemiddelaar). De mediator neemt geen beslissingen, maar zorgt ervoor dat beide partners kunnen aangeven hoe zij de echtscheiding willen regelen. Daarna probeert u samen met uw ex-partner een oplossing te vinden die voor allebei de partners goed uitpakt. De mediator begeleidt u hierin.

Deze afspraken worden door de mediator vastgelegd. Als deze afspraken op papier staan, kunt u een advocaat vragen om het verzoek tot echtscheiding in te dienen bij de rechtbank.

Als het niet lukt om afspraken te maken over de echtscheiding, kunt u de hulp van een advocaat inschakelen. U laat het onderhandelen dan over aan uw advocaat. Uw advocaat onderhandelt dan met de advocaat van uw ex-partner.

De advocaat vertegenwoordigt u ook bij de rechter. De rechter luistert naar beide partijen en doet daarna uitspraak. In dit geval heeft u allebei advocaatkosten. Ook kan het langer duren voordat de rechter uitspraak kan doen. 

Als u wilt scheiden, moeten er soms een aantal zaken geregeld worden die niet zo lang kunnen wachten. Wanneer u met uw echtgenoot deze zaken onderling niet kan regelen, kunt u via een advocaat een 'voorlopige voorziening' bij de rechter aanvragen. De rechter zal in dat geval beide advocaten horen en beslist uiteindelijk over de voorlopige voorziening. U ontvangt een schriftelijk bericht van deze uitspraak. Soms verwijst de rechter naar een mediator om voorlopige afspraken te maken.

Een voorlopige voorziening is niet definitief. Als er belangrijke wijzigingen zijn in uw persoonlijke situatie kunt u altijd om een aanpassing vragen. Doet u niets, dan is de voorlopige voorziening hetzelfde als de einduitspraak.

Het aanvragen van een echtscheiding wordt bij de rechtbank gedaan. Dit wordt het 'verzoek om echtscheiding’ genoemd. Hieraan wordt het echtscheidingsconvenant gehecht, waarin alle afspraken staan die u heeft gemaakt. Wanneer u kinderen heeft met uw echtgenoot, moet u een ouderschapsplan aan het verzoek toevoegen. Het verzoek om echtscheiding kan alleen door een advocaat worden ingediend bij de rechter.

Gemeenschappelijk verzoek
Als u en uw ex-partner in onderling overleg of na mediation het op alle punten met elkaar eens bent, kunt u samen één advocaat inschakelen. Uw advocaat vraagt dan voor u echtscheiding aan op 'gemeenschappelijk verzoek'.

Eenzijdig verzoekschrift
Wanneer uw echtgenoot het niet eens is met de echtscheiding of u geen afspraken heeft kunnen maken, dan kunt uw advocaat op uw initiatief een echtscheiding aanvragen.

• Uw advocaat zal dan een ‘eenzijdig verzoekschrift’  indienen bij de rechtbank.
• Het verzoekschrift zal aan uw echtgenoot worden ‘betekend’ (afgegeven) door een deurwaarder.
• Uw echtgenoot heeft vanaf de datum dat het verzoekschrift is betekend 6 weken de tijd om uitstel te vragen of een verweerschrift in te dienen.

Er zal een zitting plaatsvinden waarbij allebei de partijen worden gehoord. Het kan zijn dat de rechter u en uw echtgenoot verwijst naar een mediator.

Wanneer er een gemeenschappelijk verzoek om echtscheiding is gedaan, neemt de rechter het echtscheidingsconvenant (document waarin alle afspraken over de echtscheiding staan) op in de echtscheidingsbeschikking. De echtscheidingsbeschikking is de beslissing van de rechter waarin de echtscheiding wordt uitgesproken.

Wanneer er een eenzijdig verzoek tot echtscheiding is gedaan, neemt de rechter een beslissing nadat alle partijen gehoord zijn.

Als u of uw ex-echtgenoot het niet eens is met de beschikking, dan kunt u binnen een termijn van 3 maanden in hoger beroep. U heeft hierbij de hulp van een advocaat nodig.

Wanneer de echtscheiding is uitgesproken, kunt u na het verstrijken van de beroepstermijn de echtscheiding laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand waar uw huwelijk is gesloten. De advocaat die de echtscheiding heeft aangevraagd, zal hier hoogstwaarschijnlijk zorg voor dragen.

Let op: wacht hiermee niet langer dan 6 maanden na de datum waarop de echtscheiding is uitgesproken. Als u 6 maanden na de uitspraak de echtscheidingsbeschikking wil laten opnemen in de burgerlijke registers, is dit niet meer mogelijk. De echtscheidingsbeschikking is dan niet meer geldig. U zal dan de echtscheidingsprocedure opnieuw moeten doorlopen.