Wanneer en hoe kunt u de algemene voorwaarden aanvechten?

In het algemeen zijn de algemene voorwaarden van fabrikanten of leveranciers voor u als consument bindend. Maar dat betekent niet dat ze er maar in kunnen zetten wat ze willen. De algemene voorwaarden gelden niet:

1. Als u geen 'redelijke mogelijkheid' heeft gekregen om de algemene voorwaarden in te zien.
2. Als er bepalingen in staan die ingaan tegen de wettelijke rechten die u als consument heeft, of die op een andere manier 'onredelijk bezwarend' zijn.

In deze gevallen kunt u de leverancier per aangetekende brief laten weten dat u een of meer bepalingen 'vernietigt' zoals dat in juridische taal heet. Zet er duidelijk bij waarom u de bepaling vernietigt. Reageert de leverancier niet, of houdt hij vast aan zijn algemene voorwaarden? Dan kunt u de zaak voorleggen aan de geschillencommissie waarbij de leverancier is aangesloten, een buitengerechtelijke verklaring opstellen waarin u een beroep doet op de vernietiging van de algemene voorwaarden of naar de rechter stappen.

• Wat is een 'redelijke mogelijkheid' om de algemene voorwaarden in te zien?

  Krijgt u niet tijdig de algemene voorwaarden te zien, of vergeet of weigert de verkoper ze te geven? Ook dan kunt u ze meestal vernietigen.

  Let op: dit wil niet zeggen dat u de koopovereenkomst kunt vernietigen (dus de koop ongedaan kunt maken).

• Wanneer zijn algemene voorwaarden 'onredelijk bezwarend'?

  Dat is het geval als ze zonder goede reden (teveel) in het nadeel van u als consument zijn. De omstandigheden bepalen of een bepaling onredelijk bezwarend is. Uw belangen als koper worden afgezet tegen de belangen van de verkoper. Ook wordt er gekeken naar het type overeenkomst en hoe de voorwaarden tot stand zijn gekomen.
  
  Sommige bepalingen die wel eens opduiken in algemene voorwaarden staan op een 'zwarte lijst'. Bijvoorbeeld dat de leverancier mag bepalen wanneer een product of onderdeel defect is. Bepalingen op de zwarte lijst zijn altijd ongeldig. Als u ze 'vernietigt' kan de verkoper daar niets tegen doen.
  
  Daarnaast zijn er bepalingen die op een 'grijze' lijst staan. Bijvoorbeeld een ongebruikelijk lange of onduidelijke termijn om verplichtingen na te komen. Ook bepalingen op de grijze lijst kunt u als consument vernietigen. Alleen krijgt de verkoper dan wel nog de mogelijkheid om aan te tonen dat de bepaling die u aanvecht niet onredelijk bezwarend is.

• Wanneer kunt u annuleringskosten aanvechten?

  Vaak staat er in de algemene voorwaarden dat u annuleringskosten moet betalen als u de koop afzegt. Dat kan redelijk zijn, als de leverancier al kosten heeft moeten maken. Maar vaak moet u ook annuleringskosten betalen als de leverancier nog (praktisch) geen kosten heeft gemaakt. In dat geval kan een annuleringsbeding onredelijk bezwarend zijn en kunt u het dus vernietigen.

• Mag een leverancier zomaar iets anders leveren dan afgesproken?

  In sommige algemene voorwaarden stelt de leverancier dat hij een product met andere kenmerken mag leveren als het bestelde product niet leverbaar is. Dat mag alleen als u tegelijk het recht krijgt om de koop zonder kosten niet door te laten gaan.
  
  Let op: deze bepaling staat op de grijze lijst. In bepaalde gevallen kan de rechter het dus niet 'onredelijk bezwarend' vinden en krijgt de leverancier gelijk.

• Mag een leverancier zich verschuilen achter de fabrikant?

  Nee. Het kan gebeuren dat een kapot onderdeel van een andere -vaak buitenlandse- fabrikant moet komen. Uw leverancier mag dan niet stellen dat in dit geval de algemene voorwaarden van die fabrikant gelden. De rechter zal dit meestal 'onredelijk bezwarend' vinden voor u, als Nederlandse consument.

• Zelf doen, geschillencommissie of rechter?

  Als u één of meer algemene voorwaarden wilt vernietigen en de leverancier werkt niet mee, kunt u drie dingen doen:

  1. Een brief sturen aan de leverancier waarin u stelt dat een bepaling in de algemene voorwaarden onredelijk is en daarom niet geldt. Of u stelt dat u de algemene voorwaarden niet hebt gekregen of dat u er geen informatie over heeft ontvangen en dat zij daarom niet gelden.
  2. Naar de rechter stappen met het verzoek de algemene voorwaarden te vernietigen.
  3. Naar de geschillencommissie stappen met een klacht over de algemene voorwaarden van de leverancier.
     
     U kunt de geschillencommissie alleen inschakelen als de leverancier is aangesloten bij een geschillencommissie. Hou er ook rekening mee dat de rechter zich niet meer inhoudelijk over de zaak kan buigen, als de geschillencommissie eenmaal een oordeel heeft gegeven.
• Hoelang kunt u een beroep op de algemene voorwaarden aanvechten?

  Vanaf het moment dat de leverancier een beroep doet op een bepaling in zijn algemene voorwaarden, heeft u nog 3 jaar om daartegen via de rechter of de geschillencommissie actie te ondernemen of een buitengerechtelijke verklaring op te stellen.

• Meer weten?

  Meer informatie over algemene voorwaarden van leveranciers, waar u mee te maken kunt krijgen als u iets koopt vindt u op de website van ConsuWijzer.
  
  Informatie over de geschillencommissies en hoe het werkt om daar een klacht in te dienen vindt u op de website van de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken.

Komt u er niet uit?